Posłanka Marzena Okła-Drewnowicz

Stenogram

6. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Poseł Katarzyna Kierzek-Koperska:

    Szanowny Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! W ostatnich dniach jesteśmy świadkami skandalicznych scen. Oto kandydat na prezydenta Karol Nawrocki w sposób przynajmniej nieetyczny przejął mieszkanie od 80-letniego pana Jerzego, wprowadzając go w błąd, wykorzystując jego trudną sytuację materialną i życiową, a także kłamiąc co do okoliczności samej transakcji. O odpowiedzialności karnej zdecyduje sąd, ponieważ istnieje tutaj uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 Kodeksu karnego, za co grozi 8 lat więzienia. Oświadczenie opiekunki pana Jerzego wskazuje na to, że pan Karol Nawrocki nie opiekował się panem Jerzym, jak wielokrotnie deklarował w wystąpieniach publicznych, a ten w konsekwencji trafił do DPS-u. Także syn pana Jerzego ocenia tę sytuację bardzo krytycznie i określa ją wprost jako wyłudzenie.

    W ostatnich latach nasila się zjawisko wrogich przejęć nieruchomości czy wręcz wyłudzeń od seniorów. Często samotni, schorowani, bezsilni, szukają czyjejś uwagi i często tracą czujność co do faktycznych intencji człowieka, który rzekomo chce wyzwolić ich z problemu.

    W 2016 r. w Gdańsku miała miejsce bardzo głośna sprawa wyłudzenia 12 mieszkań za rzekome pożyczki na kwotę 2,5 mln zł. Oskarżonych w tej sprawie było 15 osób. Takich spraw w całej Polsce są setki. Przestępcy często podpisują umowę lichwiarskiej pożyczki, umowę dożywocia albo kombinują, tak jak to widzieliśmy w ostatnich dniach. Ofiarami są najczęściej ludzie w trudnej sytuacji majątkowej, życiowej i w starszym wieku. Zmanipulowani, nie rozumieją konsekwencji złożenia podpisu pod dokumentem. Nasze społeczeństwo starzeje się coraz szybciej. Wszyscy kiedyś będziemy seniorami. Musimy zatem szczególnie chronić tych (Dzwonek), którzy najczęściej padają ofiarami oszustw.

    Pani minister, mam pytanie. Z jakimi problemami spotykają się obecnie seniorzy? I jakie rekomendacje zmiany przepisów prawa postuluje pani wprowadzić już dziś? Dziękuję. (Oklaski)

6. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Poseł Karolina Pawliczak:

    Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Bardzo dziękuję za to, że wreszcie sprawy seniorów są tak kompleksowo podnoszone. Temu służy właśnie powołanie ministerstwa dedykowanego tak ważnej dla nas polityce senioralnej.

    Moje pytanie, pani minister, dotyczy podejmowanych obecnie przez resort prac nad rozwiązaniami wspierającymi seniorów, czyli jak wyglądają działania prewencyjne i wzmacniające ich świadomość. (Oklaski)

6. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Minister do Spraw Polityki Senioralnej Marzena Okła-Drewnowicz:

    Bardzo dziękuję. Pozdrawiamy.

    Bardzo dziękuję pani posłance za podniesienie kwestii prewencji, edukacji. Ona wydaje się niemedialna, więc nienośna, ale tak naprawdę jest fundamentalna i bardzo ważna w walce z przestępcami, naciągaczami, oszustami.

    Tak, poza wszelkimi systemowymi zaworami bezpieczeństwa, które wprowadzimy, musimy postawić właśnie na wzmacnianie świadomości, na przestrogę. To, co oszuści perfekcyjnie wykorzystują, to łatwowierność i brak znajomości przepisów. Polscy seniorzy muszą być objęci powszechną edukacją prawną i muszą wiedzieć, gdzie szukać pomocy w sytuacjach kryzysowych.

    Szanowni Państwo! Oczywiście funkcjonują już punkty nieodpłatnej pomocy prawnej, które siłą rzeczy powinny być miejscem pierwszego kontaktu, pierwszą tarczą seniora. Pomoc taka jest świadczona w każdym powiecie, w sumie w ok. 1500 punktach w całym kraju. Ale w pierwszej kolejności musimy zrobić wszystko, by seniorzy nie musieli pukać do drzwi takiego punktu, by potrafili sami rozpoznać zagrożenie i ustrzec się przed nim. Właśnie dlatego zaproponujemy polskim seniorom program powszechnej edukacji prawnej. Wraz z panią minister Zuzanną Rudzińską-Bluszcz, za co bardzo dziękuję, jeszcze w maju rozpoczniemy pilotaż takiego programu. Odbędą się spotkania w ścisłej współpracy z samorządami. Spotkania będą miały pięć modułów tematycznych: metoda na wnuczka i inne zagrożenia, czyli o najpopularniejszych przestępstwach przeciwko mieniu, korzystam z Internetu, czyli o bezpieczeństwie w sieci, tajemnice czterech ścian, czyli o przemocy domowej, testament, darowizna, umowa dożywocia, czyli jak rozporządzać swoim majątkiem, oraz świadomy konsument.

    Wykwalifikowani trenerzy w ciekawej, dynamicznej, interaktywnej formie przekażą seniorom najważniejsze informacje. Na spotkaniach będą też oczywiście rozdawane poradniki skonstruowane dokładnie w taki sam sposób, jak mówiłam. Pilotaż będzie trwał od maja do października. W przyszłym roku chcielibyśmy takim programem objąć całą Polskę. Bardzo dziękuję w tym miejscu pani ministrze Rudzińskiej-Bluszcz i całemu zespołowi z Ministerstwa Sprawiedliwości.

    Oprócz tego programu organizujemy szereg innych akcji dotyczących bezpieczeństwa. M.in. z Ministerstwem Cyfryzacji i ministerstwem edukacji realizowaliśmy program ˝Szkoła międzypokoleniowa˝. Właśnie pilotaż się zakończył. Podczas tego pilotażu uczniowie przekazywali czy też dostarczali seniorom niezbędną wiedzę ze świata cyfrowego, zwracając szczególną uwagę na ochronę przed oszustwami. W programie wzięło udział kilkadziesiąt tysięcy osób, planujemy kolejne edycje. Z Ministerstwem Cyfryzacji realizowaliśmy także akcję ˝Seniorze, zastrzeż PESEL˝, zachęcając do wykonania takiej czynności (Dzwonek) w aplikacji mObywatel lub osobiście w siedzibie urzędu. Zastrzeżenie PESEL-u to jedno z ważnych narzędzi zapobiegania wyłudzeniom. Zaprosiliśmy do tej akcji również znane osoby ze świata kultury, które apelowały, z dużą skutecznością, o szczególną ostrożność.

    Podsumowując: Po pierwsze, poprawa warunków życia polskich seniorów. To już konsekwentnie robimy, m.in. projektując rentę wdowią. Tu mamy panią minister Agnieszkę Dziemianowicz-Bąk, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. To jest też odpowiedź na trudną, kryzysową sytuację seniorów w przypadku, gdy umiera bliski, współmałżonek. To też zaplanowany na przyszły rok bon senioralny, który jest po konsultacjach społecznych i w tej chwili będzie dalej procedowany w rządzie. Po drugie, cały pakiet bezpieczeństwa seniora, systemowe zmiany, komplet zaworów bezpieczeństwa, które zaproponujemy już wkrótce, chroniący seniorów w trzech aspektach: mieszkaniowym i finansowym, psychologicznym i w dziedzinie cyberbezpieczeństwa. Jestem po spotkaniu z komendantem głównym Policji, tak abyśmy w ciągu najbliższych dni mogli powołać roboczy zespół, który opracuje cały pakiet bezpieczeństwa chroniący seniorów przed wszelkimi wyłudzeniami, szczególnie w sieci, ale nie tylko. I po trzecie, edukacja, o którą pytała pani posłanka, też powszechna edukacja prawna seniorów. Realizując te trzy ważne elementy, ochronimy w znacznej części polskich seniorów przed wyłudzaczami i naciągaczami. Bardzo dziękuję. (Oklaski)