Premier Donald Tusk - Wystąpienie z dnia 12 września 2025 roku.

Stenogram

51. punkt porządku dziennego:

Rozpatrzenie wniosku Rady Ministrów o wyrażenie przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej zgody na przedłużenie czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na granicy państwowej z Republiką Białorusi (druk nr 1674).

Prezes Rady Ministrów Donald Tusk:

    Panie Marszałku! Szanowni Panie i Panowie Posłowie! Wszyscy jesteśmy ciągle pod dużym wrażeniem zdarzeń z nocy z 9 na 10 września. Tak jak się umawialiśmy tu, w Wysokiej Izbie, także w czasie posiedzenia Rady Bezpieczeństwa Narodowego, będziemy starali się informować wszystkie siły polityczne i przede wszystkim opinię publiczną o każdym zdarzeniu, każdej decyzji, która ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo państwa w związku z atakiem dronowym tej wrześniowej nocy ze strony Rosji. Tak jak już mówiliśmy, informowałem także o tym pana prezydenta tuż przed posiedzeniem Rady Bezpieczeństwa Narodowego, kluczową polityczną sprawą jest, aby wszyscy sojusznicy przyjęli polską, bo ona jest zgodna z faktami, interpretację zdarzeń z tej nocy, żeby nie było żadnych wątpliwości, kto jest w tej sytuacji agresorem, żeby nie było żadnej wątpliwości, że Polska i cała wschodnia flanka wymagają dużo większej koncentracji, uwagi, sił i środków ze strony całego sojuszu, aby nie było najmniejszych wątpliwości, jakie polityczne konsekwencje i konsekwencje dla naszego bezpieczeństwa mają zdarzenia z tej nocy.

    Co do tego, że sytuacja jest bezprecedensowa i że postawiła Polskę i cały Sojusz w sytuacji bezpośredniego zagrożenia, nikt nie może mieć wątpliwości. Wszystkim nam bardzo zależało, albo prawie wszystkim - na pewno mogę mówić w imieniu wszystkich instytucji państwowych, a także może nie w imieniu pana prezydenta, ale w pełnym porozumieniu z panem prezydentem - na wyrażeniu tego, że w interesie Polski jest właśnie kształtowanie obrazu tych zdarzeń zgodnie z potrzebami bezpieczeństwa Polski i zgodnie z faktami. I że każdy podział, każda różnica zdań... Cały świat patrzy na to - mówię o tym bez przesady - czy z Polski płynie jednolity sygnał czy też ktoś w Polsce ulega dezinformacji albo rosyjskiej propagandzie. Cały świat obserwuje to także po to, aby wyciągać praktyczne wnioski.

    Chcę powiedzieć, że zgodnie z naszymi ustaleniami pan prezydent zasugerował w czasie porannego spotkania tuż po ataku dronowym, dosłownie kilkanaście minut po zestrzeleniu ostatniego drona, kiedy rozmawialiśmy w Biurze Bezpieczeństwa Narodowego, aby rząd przemyślał uruchomienie art. 4 traktatu waszyngtońskiego. Oczywiście zdecydowaliśmy się na to natychmiast.

    Dzisiaj mamy informację - pozwolicie państwo, że w skrócie przeczytam tę informację, jaką przekazał ambasador Najder, nasz przedstawiciel w NATO - co do efektu naszej interwencji, a także co do efektu konsultacji ze wszystkimi sojusznikami, kluczowymi państwami w NATO, jakie przeprowadziliśmy wspólnie z panem prezydentem przez ostatnie kilkadziesiąt godzin.

    Z satysfakcją przyjęliśmy zapewnienia i deklaracje sekretarza generalnego NATO Marka Rutte, przed chwilą wygłoszone, i głównodowodzącego siłami sojuszniczymi w Europie gen. Grynkewicha. Dokładnie o tego typu deklaracje i decyzje prosiliśmy, o zdecydowane i szybkie działania. Minęło kilkadziesiąt godzin od naszego wniosku i pierwsze decyzje zapadły. Mamy do czynienia z nową inicjatywą NATO pod nazwą Eastern Sentry - Warta Wschód, Straż Wschodnia. Mniejsza o tłumaczenie, wiadomo, o co chodzi. Z polskiej inicjatywy mieliśmy podobne przedsięwzięcie na dużo mniejszą skalę, jeśli chodzi o bezpieczeństwo Bałtyku, tzw. Baltic Sentry, wtedy kiedy pojawiły się akty domniemanego sabotażu i przede wszystkim aktywność tzw. floty cieni, która była wymierzona nie tylko w interesy Europy i Stanów Zjednoczonych, ekonomiczne interesy, łamała sankcje wobec Rosji, ale także stanowiła bezpośrednie zagrożenie dla infrastruktury państw NATO-wskich na Bałtyku.

    Ta inicjatywa, podobnie się nazywająca, dotyczy już nie tylko Morza Bałtyckiego, ale całej wschodniej flanki europejskiej, flanki NATO. Mówimy tu przede wszystkim o granicy z Rosją i Białorusią. Zgodnie z tym, co usłyszeliśmy od głównodowodzącego NATO w Europie i sekretarza generalnego, jest to bezpośrednia odpowiedź na nasz wniosek i na konsultacje z sojusznikami. Jest bezpośrednią odpowiedzią, tak jak to dzisiaj potwierdzili obaj liderzy NATO w Europie, na naruszenie przez rosyjskie drony polskiej przestrzeni powietrznej. To jest najważniejsza konkluzja dzisiejszego dnia. To znaczy nie Polska, nie Ukraina, nie państwa, które uczestniczyły bezpośrednio w akcji obrony polskiej przestrzeni powietrznej, ale całe NATO potwierdza tę zasadniczą kwestię. To rosyjskie drony naruszyły w sposób bardzo agresywny i systemowy polską przestrzeń powietrzną.

    NATO zdecydowało, że ta prowokacja ze strony Rosji nie może pozostać i nie pozostanie bez odpowiedzi. Dzisiejsza ogłoszona przez NATO inicjatywa wzmocni bezpośrednio bezpieczeństwo Polski. Ma oczywiście szerszy wymiar sojuszniczy i będzie umacniać bezpieczeństwo wszystkich sojuszników na wschodniej flance, którzy są w sytuacji podobnej do naszej, chociaż nie tak dramatycznej jak tej pamiętnej nocy. Wszystkie państwa NATO ze wschodniej flanki, które czują bezpośrednie zagrożenie ze strony Rosji, będą objęte inicjatywą Wschodniej Straży. Ta inicjatywa obejmie zarówno siły powietrzne, jak i elementy naziemnej obrony przeciwlotniczej. Zapewni Sojuszowi niezbędną swobodę reagowania na zagrożenia ze strony Rosji, w tym zagrożenia z powietrza, rakiety i drony. Będziemy poszukiwali wspólnie z naszymi sojusznikami, jako NATO, nie tylko jako Polska, wszystkich możliwych działań długo- i krótkookresowych i rozwiązań z wykorzystaniem najnowocześniejszych, najskuteczniejszych technologii.

    Test, jaki przechodzi Ukraina już od lat, jaki przeszła Polska, na szczęście na nieporównywalnie mniejszą skalę, ale jednak to był brutalny test, będzie bardzo przydatny w pracach NATO nad szybką budową skutecznej obrony przeciwdronowej i przeciwpowietrznej. Działania w tym zakresie będą podejmowane z udziałem i w ramach uprawnień dostępnych głównodowodzącemu siłami europejskimi w Europie. To brzmi abstrakcyjnie, ale dla nas było bardzo ważne, aby kwestia bezpieczeństwa Polski, jeśli chodzi o nasze powietrze i naszą granicę, była traktowana jednoznacznie i bezdyskusyjnie jako wspólna akcja całego Paktu Północnoatlantyckiego wobec zagrożenia ze strony Rosji.

    Sekretarz generalny NATO i gen. Grynkewich wezwali także, i to się dzieje w tej chwili... Właściwie nie o wezwanie tu chodzi, a raczej o skonkludowanie pierwszej fali ofert, jakie wpłynęły ze strony państw sojuszniczych, jeśli chodzi o bezpośrednią pomoc dla Polski. Jak państwo wiecie, o tym już informowałem i informujemy o tym na bieżąco, poszczególne państwa europejskie zdecydowały o praktycznym wzmocnieniu obrony przeciwpowietrznej i obrony polskich granic za pomocą sprzętu, dodatkowych żołnierzy. Dziękujemy za to. (Oklaski)

    Myślę, że cała Izba, cały parlament, wszyscy mamy przekonanie, że ta solidarna reakcja naszych sojuszników jest tym, na co czekaliśmy.

    To jest oczywiście początek, to nie jest koniec tych działań i bardzo ważne jest na szczęście, nie dla nas tylko, dla Polski, ale dla całego NATO, aby nasze działania dały czytelną odpowiedź Rosji, że jej prowokacje nie będą w żadnym wypadku tolerowane, nie będą też fałszywie interpretowane. I bezpieczeństwo sojuszników to granica, której nikt nie może przekroczyć. Jest to granica, której strzec będą solidarnie wszystkie państwa NATO.

    Jestem bardzo zbudowany, o tym już mówiłem, ale chcę to jeszcze raz podkreślić, dobrą, w pełni solidarną współpracą rządu, prezydenta, wszystkich instytucji państwowych. Chcę, abyśmy też mieli pełną jasność, bo wiadomo, w Polsce toczy się w wielu sprawach bardzo gorący spór polityczny. W tej sprawie reakcja naszych sojuszników, a następnie formalne stanowisko głównodowodzącego i sekretarza generalnego NATO na zagrożenie ze strony Rosji były możliwe głównie dzięki temu, że z polskiej strony: od prezydenta, premiera, od wszystkich instytucji, od ministra obrony narodowej, od polskiego Wojska, poszedł jednolity sygnał. (Oklaski)

    (Głos z sali: Brawo!)

    Nasza relacja, nasza interpretacja nie mogła być podważona przez nikogo, dlatego że była zbudowana na faktach, na precyzyjnych informacjach ze strony naszych służb, ze strony naszych wojskowych i została podzielona, została zaakceptowana przez Sojusz Północnoatlantycki.

    Państwo byliście tego świadkami, cały świat był świadkiem tego, że toczył się przez ostatnie godziny absolutnie kluczowy pojedynek o to, czy to polska narracja, czy to polska interpretacja zdarzeń, czy rosyjska interpretacja zdarzeń zdobędzie uznanie i posłuch także wśród naszych sojuszników. Ten wysiłek się nie skończył. Skuteczność Polski wymagać będzie w dalszym ciągu pełnej jedności w tej kwestii. I oto do tego wzywam wszystkie siły polityczne w Polsce, aby w tej konkretnej kwestii zagrożenia rosyjskiego, zdolności obronnych Polski, żebyśmy byli naprawdę jak jedna pięść. I to nie jest tylko slogan. Od tego zależy reakcja wszystkich naszych sojuszników.

    Niektórzy, co zrozumiałe, szukaliby wyjść wygodnych, miękkich, takich, które nie narażają innych państw na koszta, na pewne ryzyka. Tak długo, jak długo będziemy zjednoczeni i w interpretacji, i w działaniach, i w naszych relacjach z sojusznikami, i w odpowiedzi na prowokacje rosyjskie, tak długo możemy być pewni, że Sojusz Północnoatlantycki i nasi sojusznicy będą kierowali się naszą oceną zdarzeń. Bardzo gorąco apeluję do wszystkich pań i panów posłów, aby jedność, jaką udało się zbudować wbrew wszystkim politycznym okolicznościom, jedność między prezydentem, rządem, głównymi siłami politycznymi i wszystkimi instytucjami - żeby tę jedność traktować jako nasz główny polityczny atut. Ten egzamin naprawdę musimy zdać wspólnie.

    (Wypowiedź poza mikrofonem)

    I nie warto wznosić tu jakichś niepotrzebnych okrzyków i złośliwości, bo tak naprawdę w tej sprawie chyba wszyscy bez wyjątku jesteśmy jednego zdania. Nie ma nic cenniejszego niż bezpieczeństwo Polski. Nie ma ważniejszego narzędzia w ochronie Polski i zapewnieniu bezpieczeństwa niż jedność wszystkich Polaków i wszystkich sił politycznych. Dziękuję bardzo. (Część posłów wstaje, oklaski)