Poseł Wojciech Król

Stenogram

10. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Poseł Małgorzata Gromadzka:

    Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Pani Ministro! Wysoka Izbo! Chciałabym podkreślić rolę i wartość granicy wschodniej. Granica wschodnia to granica nie tylko Polski. Jest bardzo ważna w kontekście Polek i Polaków i ich bezpieczeństwa, ale również w kontekście Unii Europejskiej oraz wschodniej flanki NATO, i to należy podkreślić. A co zrobili nasi poprzednicy? Zbudowali w 2022 r. dziurawą zaporę, którą można było sforsować w ciągu kilku sekund za pomocą lewarka. Nie wyregulowali również kwestii dotyczącej chociażby użycia środków przymusu bezpośredniego przez żołnierzy i funkcjonariuszy, co my zrobiliśmy. Przede wszystkim daliśmy im bezpieczeństwo i poczucie, że mogą liczyć na ochronę prawną, mogą liczyć na pełne uposażenie, a także ustaliliśmy zasady, w jaki sposób mogą używać środków przymusu bezpośredniego. W 2024 r. początek operacji ˝Bezpieczne Podlasie˝, czyli szkolenia wojskowego w celu wzmocnienia funkcjonariuszy Straży Granicznej. Dalej, ustawa azylowa, która jest bardzo ważna w kontekście uszczelnienia wschodniej granicy, szereg inwestycji, które zrealizował i realizuje nasz rząd. Jest też niezwykle ważna Tarcza Wschód, a przypomnę, że prawa strona - w tej chwili, zobaczcie państwo, nie ma nikogo z prawej strony - głosowała przeciwko Tarczy Wschód, przeciwko bezpieczeństwu Polek i Polaków. (Oklaski) Dlatego też mogę z całą odpowiedzialnością powiedzieć, że dołożyliśmy absolutnie wszelkich starań, żeby pozyskać kolejne fundusze na realizację Tarczy Wschód. Pierwszy odcinek został już wykonany. Kolejna sprawa dotyczy Lubelszczyzny (Dzwonek), chociażby granicy na Bugu, która została wzmocniona.

    Panie ministrze, mam pytanie, jak w tej chwili wygląda szczelność granicy, jak wyglądają próby sforsowania granicy i jak sobie z tym radzą funkcjonariusze na granicy wschodniej. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

10. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek:

    Szanowny Panie Marszałku! Szanowna Pani Poseł! Szanowni Państwo! Tym drugim pytaniem kontynuujemy tematykę z poprzedniego pytania. Jeżeli chodzi o skuteczność granicy w momencie, kiedy w grudniu 2023 r. przejmowaliśmy odpowiedzialność za sprawy państwa, na podstawie danych, które mamy od strony niemieckiej, i jednocześnie własnych danych dotyczących prób przekroczenia granicy można powiedzieć, że skuteczność powstrzymywania migrantów w grudniu 2023 r. była na poziomie nie większym niż 50%. To znaczy ponad 50% tych, którzy próbowali przedostawać się przez tę granicę, co powodowało trudności, o których mówiliśmy przed chwilą, na granicy zachodniej... W grudniu 2023 r. na granicy wschodniej mieliśmy wybudowaną barierę fizyczną na odcinku lądowym, to było blisko 200 km, i ona ze względu na swoje wady miała właśnie niską skuteczność w zakresie ochrony granicy, dlatego że jej pokonanie było dosyć łatwe. Czas na jej pokonanie był tak krótki, że nawet kiedy Straż Graniczna miała informację o miejscu, gdzie dochodzi do prób przekroczenia granicy, to w czasie kilkudziesięciu sekund nie była w stanie tam dotrzeć i skutecznie powstrzymać migrantów.

    Dzisiaj, proszę państwa, mamy barierę na odcinku 600 km. Jest na całym przebiegu z granicą rosyjską i na całym przebiegu z granicą białoruską. Na odcinkach rzecznych jest tylko bariera optoelektroniczna, ale dzięki niej mamy pełną informację o próbach przekroczenia granicy i miejscach jej przekraczania. Zrealizowaliśmy te inwestycje, jak widać, w niespełna rok, przeprowadzając etap projektowania postępowań konkurencyjnych i wreszcie samego wykonawstwa. Istotnie zmieniliśmy też sposób funkcjonowania żołnierzy i funkcjonariuszy, zwiększyliśmy mobilność patroli, lepiej ich wyposażyliśmy zarówno w sprzęt ochrony osobistej, jak i w środki pozwalające powstrzymywać tych, którzy próbują przekroczyć granicę i działają w grupie w sposób agresywny. Dzisiaj możemy powiedzieć, że szczelność granicy jest na poziomie 95%, a zatem możemy też mówić o tym, co było naszym celem: że ten nielegalny szlak migracyjny, który jest organizowany przez grupy przestępcze przy wsparciu służb białoruskich i rosyjskich, jest niezwykle trudny. Mam nadzieję, że on będzie wygasał z uwagi na to, że pokonać tę granicę jest niezwykle trudno.

    Tak jak pani poseł zauważyła, oprócz tego, że wzmocniliśmy i wybudowaliśmy nowe odcinki zapory, usprawniliśmy funkcjonowanie służb: żołnierzy, funkcjonariuszy Straży Granicznej i Policji, korzystaliśmy również z narzędzi prawnych wspierających naszą pracę. Od wielu już miesięcy na granicy z Białorusią wprowadzony jest czasowy zakaz przebywania, czyli strefa buforowa, która w sposób istotny ogranicza możliwości działania grup przestępczych i odbierania z granicy tych migrantów, którym uda się granicę przekroczyć.

    Z uwagi na to, że tę granicę jest coraz trudniej przekroczyć, migranci, których celem jest dotarcie do państw Europy Zachodniej, a którzy wcześniej tak często nie składali wniosków o ochronę międzynarodową, teraz, próbując nawet kilkakrotnie przekroczyć tę granicę, dochodzą do przekonania, że złożą wniosek o ochronę międzynarodową i rozpoczną procedurę w Polsce, mimo ryzyka, że mogą zostać zawróceni. To jest jednak pretekst. To nie jest rzeczywisty wniosek o ochronę międzynarodową, tylko próba dostania się do Polski, bo wcześniejsze próby kończyły się niepowodzeniem. W związku z tym na wniosek premiera Donalda Tuska zainicjowaliśmy prace nad wprowadzeniem czasowego, terytorialnego zawieszenia przyjmowania wniosków o ochronę międzynarodową, by uniemożliwić tym migrantom przedostanie się przez granicę i później dalsze próby przedostania się do innych państw członkowskich Unii Europejskiej. W ten sposób domykamy system, który - mam nadzieję - poprawi jeszcze tę już w tej chwili bardzo wysoką skuteczność powstrzymywania nielegalnych migrantów. Można powiedzieć, że ten kryzys na granicy, kryzys bezpieczeństwa państwa, czyli to, co dla naszych poprzedników było źródłem korzyści partyjnych, dla nas jest wyzwaniem, by go zażegnać, by go zlikwidować.

    (Poseł Jacek Bogucki: To niegodne, panie ministrze.)

    Trzeba stanąć w prawdzie i się z nią zmierzyć.

    W związku z tym, proszę państwa, powstrzymujemy nielegalną migrację na granicy wschodniej. A to, co się dzieje na granicy zachodniej, jest skutkiem, pochodną sytuacji na granicy wschodniej, jeśli chodzi o nielegalną migrację. Jeżeli powstrzymamy nielegalną migrację na granicy wschodniej, to nie będzie nielegalnych migrantów na granicy zachodniej. (Oklaski)

    (Poseł Jacek Bogucki: Panie ministrze, zapraszam na Podlasie, do Czerwonego Boru pana rodzinę...)

10. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Poseł Waldemar Sługocki:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Także będę się trzymał tej tonacji, tych problemów, o których rozmawiamy dzisiaj. Chciałbym zapytać o granicę zachodnią. My, mieszkańcy granicy zachodniej, zwłaszcza miast bliźniaczych takich jak Frankfurt i Słubice, Görlitz i Zgorzelec...

    (Poseł Jakub Rutnicki: Jak tam? Wszystko dobrze? Pieniążki poszły?)

    (Poseł Jacek Bogucki: Proszę? Nie słyszę.)

    (Poseł Jakub Rutnicki: Mówię, że pieniążki poszły...)

    (Poseł Jacek Bogucki: Ja nic nie mam.)

    Wicemarszałek Piotr Zgorzelski:

    Przepraszam bardzo.

    Panie pośle, proszę nie prowadzić dyskusji w ten sposób, ponieważ jesteśmy w innym punkcie.

    (Poseł Jacek Bogucki: Przepraszam. Ale to koledze niech pan zwróci uwagę.)

    Poseł Waldemar Sługocki:

    Panie marszałku, czy mogę prosić o 30 sekund?

    Wicemarszałek Piotr Zgorzelski:

    Proszę. Tak.

    Poseł Waldemar Sługocki:

    Dziękuję uprzejmie.

    Jeszcze raz powtórzę, ponieważ pewnie nie byłem słyszany. Panie pośle, bardzo proszę nie przeszkadzać już następnym razem.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam pytanie dotyczące granicy zachodniej państwa polskiego. Oczywiście cieszymy się z tych działań rządu, które uszczelniają granicę wschodnią, bo one w konsekwencji będą implikować mniej problemów na granicy zachodniej związanych z relokacją migrantów, chociażby z Republiki Federalnej Niemiec. Ale problem migrantów i kontroli na granicy zachodniej (Dzwonek) państwa polskiego w kontekście oczywiście funkcjonowania jednolitego rynku europejskiego, w kontekście funkcjonowania Polski w Schengen utrudnia życie mieszkańcom zwłaszcza miast bliźniaczych: Gubin i Guben, Frankfurt i Słubice, Zgorzelec i Görlitz, Zasieki i Forst. Te kontrole wprowadzone przez Niemców generują problemy w takim bieżącym funkcjonowaniu mieszkańców tychże miast, a jest to spowodowane olbrzymimi korkami na tych głównych szlakach komunikacyjnych: A4, A18, autostrada A2. Ludzie jadący tranzytem właśnie tymi szlakami komunikacyjnymi poszukują skrótów i chcą uniknąć gigantycznych korków, zatem wbijają się w ruch lokalny i w te miasta, co implikuje szereg problemów.

    Wicemarszałek Piotr Zgorzelski:

    Bardzo dziękuję, panie pośle.

    Poseł Waldemar Sługocki:

    Konkluduję, panie marszałku.

    W związku z tym mam pytanie, panie ministrze, czy można z partnerami z Republiki Federalnej Niemiec dojść do porozumienia i zorganizować ruch w taki sposób, aby nie generował on problemów dla mieszkańców zwłaszcza tychże miast bliźniaczych. Chodzi o to, czy Niemcy nie mogliby prowadzić tych kontroli granicznych chociażby nieco dalej, w głębi swego państwa. Dziękuję bardzo.

10. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek:

    Szanowny Panie Marszałku! Szanowni Państwo! Wysoka Izbo! W sposób oczywisty jesteśmy w stałym kontakcie ze stroną niemiecką, dążąc do tego, by rozwiązywać problemy wynikające z niemieckiej decyzji o przywróceniu najpierw czasowej, później stałej wyrywkowej kontroli na granicach praktycznie wszystkich, w tym na granicy polskiej. Chodzi o to, żeby utrudnienia były po prostu mniejsze. Ale jeszcze raz chcę podkreślić, że istota rzeczy tkwi w tym, że podstawą wprowadzenia tej decyzji przez stronę niemiecką, która w sposób oczywisty ogranicza to, co stało się naszą wspólną wartością, czyli ruch wolny w ramach strefy Schengen - działamy, żeby te trudności były mniejsze - był napływ nielegalnych migrantów. Napływ nielegalnych migrantów z Polski stanowił jedynie część, i to niewielką, napływu do Niemiec migrantów z innych państw. My od początku wskazujemy stronie niemieckiej fakt, że z miesiąca na miesiąc, z roku na rok liczba nielegalnych migrantów przedostających się do Niemiec ze strony polskiej maleje.

    Jeszcze raz chcę podkreślić, że sytuacja, jeżeli chodzi o nielegalnych migrantów dostających się do Niemiec z Polski, jest pochodną sytuacji na wschodzie. W związku z tym w kolejnych miesiącach, kiedy już pracę podejmie nowy rząd niemiecki, my w sposób oczywisty po raz kolejny będziemy wykazywali, że ustaje podstawa do prowadzenia tych kontroli przez stronę niemiecką na polsko-niemieckiej granicy, dlatego że liczba tych migrantów, których strona niemiecka ujawnia, tych nielegalnych migrantów z granicy białorusko-polskiej, wyraźnie spada. To jest liczba, która nie uzasadnia już w tej chwili stosowania takich narzędzi. Koszty społeczne dla Polaków i Niemców są o wiele większe niż korzyści płynące z tych kontroli. Wierzę, że będziemy tu skuteczni. Niemcy, inne państwa europejskie przyjmują tę argumentację, rozumiejąc, że lepiej działać na granicy białorusko-polskiej w systemie kontrolnym, kontrolowania tej granicy, niż na granicach wewnętrznych. To właśnie problem na granicach zewnętrznych w Unii Europejskiej trzeba rozwiązywać. W grudniu ub.r. otrzymaliśmy już z Komisji Europejskiej środki na wsparcie naszych działań, uszczelnianie granicy wschodniej. Jednocześnie masowa (Dzwonek) decyzja o przyjęciu jako priorytetowego zadania Tarczy Wschód i dofinansowaniu tego projektu wskazuje na to, że Unia zmienia w tym zakresie swoją politykę z korzyścią dla Polski. Uszczelniamy granicę zewnętrzną, nie tworzymy barier w granicach wewnętrznych Unii Europejskiej. Dziękuję bardzo. (Oklaski)