Posłanka Urszula Koszutska

Stenogram

9. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Poseł Iwona Maria Kozłowska:

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowny Panie Ministrze! Moje wystąpienie jest też dobrą okazją do tego, aby podziękować ratownikom medycznym za ich odwagę i, jak się okazuje, wielokrotnie niebezpieczną pracę. Za to wam wszystkim dziękuję, bo służycie społeczeństwu, jesteście na każde zawołanie, na każdy telefon, robicie wszystko, co możecie, aby ratować zdrowie i życie drugiego człowieka.

    Szanowny Panie Ministrze! Coraz częściej docierają do nas doniesienia o atakach na ratowników medycznych, na osoby, które każdego dnia ratują życie i zdrowie człowieka. Niedawno w miejscowości Żółwin doszło do brutalnego incydentu, podczas którego zaatakowani zostali ratownicy medyczni udzielający pomocy pobitemu mężczyźnie. Szczególnie wstrząsającym przykładem jest tragiczne wydarzenie w Siedlcach, gdzie podczas pełnienia obowiązków służbowych wzywający pomocy mężczyzna śmiertelnie ugodził nożem ratownika medycznego. Takie ataki przybierają różne formy: od obelg i gróźb słownych po skrajnie niebezpieczne sytuacje zagrażające zdrowiu i życiu tych, którzy niosą pomoc.

    Chciałabym zapytać, jakie formy ochrony prawnej oraz zabezpieczenia przysługują obecnie ratownikom medycznym, ale również innym pracownikom służby zdrowia. Czy ministerstwo podejmuje działania w celu ochrony tych pracowników? Chodzi o to, aby osoby pełniące swoje obowiązki w opiece medycznej nie miały do czynienia z sytuacjami dla nich niebezpiecznymi i drastycznymi. Bardzo dziękuję. (Oklaski)

9. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Marek Kos:

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! Ataki na personel medyczny, a w szczególności na ratowników medycznych, jak również na osoby, które wchodzą w skład zespołów ratownictwa medycznego, to bardzo groźne zjawisko. Narasta to w ostatnim czasie nie tylko w Polsce, w zasadzie obserwowane jest na całym świecie. Coraz częściej właśnie te osoby są ofiarami agresji ze strony pacjentów, postronnych osób, a nawet też świadków danego zdarzenia.

    Jakie są przyczyny tego stanu rzeczy? Z jakiego powodu ratownicy są atakowani? Przede wszystkim odpowiadają za to alkohol i środki odurzające w przypadku tych osób, które wzywają pomocy, bądź też osób postronnych. Czasami są to panika i stres osób zgłaszających stan nagłego zagrożenia zdrowotnego, dlatego że dotyczy to osób im bliskich. Czasami wynika to z niezadowolenia z czasu oczekiwania na przyjazd zespołu ratownictwa medycznego, gdyż te odległości bywają dosyć duże i czasami jest to kilkanaście albo więcej minut oczekiwania. Kolejny element to brak świadomości i szacunku, wynikające z nieświadomości roli, jaką w systemie ochrony zdrowia grają ratownicy medyczni, jak również wszyscy, którzy pracują w zespołach ratownictwa medycznego. Ratownicy są także atakowani przez osoby, które mają schorzenia psychiczne.

    Przechodząc literalnie do ochrony prawnej, chcę powiedzieć, że obecnie ta ochrona prawna ratowników, jak również innych zawodów medycznych jest zrównana z pozycją funkcjonariuszy publicznych. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2006 r., czyli ustawy o państwowym ratownictwie medycznym, osoba udzielająca pierwszej pomocy lub kwalifikowanej pierwszej pomocy, osoba wchodząca w skład zespołu ratownictwa medycznego, osoba udzielająca świadczeń zdrowotnych na szpitalnym oddziale ratunkowym, jak również dyspozytor medyczny podczas wykonywania swoich zadań, wojewódzki koordynator ratownictwa medycznego i krajowy koordynator ratownictwa medycznego - korzystają z ochrony przewidzianej w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny dla funkcjonariuszy publicznych.

    Kwestia zapewnienia wzmożonej ochrony prawnej członków zespołów ratownictwa medycznego została w pełni poparta także przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Zrównanie statusu ratowników medycznych pod względem ochrony prawnokarnej z funkcjonariuszami publicznymi oznacza także, że członkowie zespołów ratownictwa medycznego objęci są szerszą ochroną przez włączenie aktów skierowanych przeciwko nim do grupy szczególnych typów przestępstw, w których pokrzywdzonymi są funkcjonariusze publiczni. Ściganie takich czynów odbywa się z urzędu bez konieczności wystosowania przez pokrzywdzonego prywatnego aktu oskarżenia.

    Chcę jeszcze dodać, że w listopadzie 2018 r. prokurator generalny wydał wytyczne dla prokuratorów, którzy prowadzą bądź też nadzorują postępowania przygotowawcze właśnie w tych sprawach o przestępstwa związane z atakami na członków zespołów ratownictwa medycznego. Zobowiązał ich w tych wytycznych do dołożenia szczególnej staranności w zakresie nadzorowania realizacji tych wytycznych.

    Chciałem jeszcze powiedzieć kilka zdań na temat stanu faktycznego, jaki mamy, chociażby z roku 2024. W roku 2024 zespoły ratownictwa medycznego wyjeżdżały łącznie do ponad 3,2 mln wyjazdów. Były i są prowadzone statystyki dotyczące ataków, agresji ludzi na członków zespołów, na zespoły ratownictwa medycznego, jeżeli chodzi o liczbę odnotowanych ataków.

    Zespoły ratownictwa medycznego mają w swoim wyposażeniu tablety, na których mogą użyć przycisku ˝pomoc˝. Po użyciu tego przycisku informacja automatycznie jest kierowana do dyspozytora medycznego, który kontaktuje się wtedy z Policją i po uzgodnieniu na miejsce zdarzenia wysyłany jest patrol Policji. Nie są to częste przypadki, ale statystycznie w roku 2022 liczba odnotowanych użyć przycisku ˝pomoc˝ przez zespoły ratownictwa medycznego wynosiła 5739 , z czego liczba odnotowanych w systemie wspomagania dowodzenia państwowego ratownictwa medycznego powiadomień do Policji to 632, czyli jest to nieco ponad 10%. Te liczby w 2023 r. i 2024 r. dotyczące zarówno użycia przycisku ˝pomoc˝, jak i przekazania informacji do Policji są niższe. W 2023 r. było 3627 wezwań i przypadku użycia przycisku ˝pomoc˝, a w roku 2024 r. było 3080 użyć przycisku ˝pomoc˝. Dziękuję.

9. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Poseł Iwona Maria Kozłowska:

    Bardzo dziękuję, panie ministrze, za tę informację. Chciałabym dowiedzieć się w imieniu ratowników medycznych, którzy spotkali się z przedstawicielami resortu zdrowia, jakie konkretne działania zamierzacie państwo podjąć, aby do takich sytuacji w ogóle nie dochodziło. Myślę, że można to zrobić, tylko trzeba znaleźć dobre rozwiązania.

    Chciałabym też zapytać, na jakim etapie są prace przygotowawcze związane z tymi zmianami. Jakie sugestie państwo przyjęliście od ratowników medycznych, którzy sami będąc w określonych sytuacjach, wiedzą, do czego są zdolni poszkodowani czy ich rodziny, kiedy zaczyna się akcja ratująca życie? Jakie oni ze swej strony przekazali państwu propozycje? Jak państwo to odbieracie i na jakim etapie prac w tej chwili jesteście? Kiedy te prace, miejmy nadzieję, się zakończą i będziemy mieli (Dzwonek) wyraziste dokumenty, które potwierdzą, że ratownicy rzeczywiście są bezpieczni? Bardzo dziękuję. (Oklaski)

9. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Marek Kos:

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! Bardzo dziękuję za to pytanie, gdyż po tym fatalnym wydarzeniu z Siedlec oczywiście wpłynęły postulaty ze strony środowiska ratowników medycznych, członków zespołów ratownictwa medycznego. W ubiegłym tygodniu spotkaliśmy się ze środowiskiem dwa razy. Były to spotkania w środę i w piątek, w których uczestniczyli także przedstawiciele Ministerstwa Sprawiedliwości, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, jak również Komendy Głównej Policji. Kolejne spotkanie było w ostatni poniedziałek, 3 dni temu, już z samymi ratownikami. Uczestniczyłem we wszystkich trzech spotkaniach. Ustaliliśmy pewne zadania, które są do wdrożenia na szybko, taką decyzję już podjęliśmy i ogłosiliśmy w piątek. Dotyczy ona zakupienia kamizelek nożoodpornych, w które będziemy wyposażali zespoły ratownictwa medycznego. Na chwilę obecną jest tylko mała dyskusja, czy będą to dwa komplety, czy trzy na zespół, bo zespoły mają w tej chwili składy dwu- lub trzyosobowe. Niemniej jednak już ta decyzja zapadła.

    Druga decyzja to kwestia wsparcia psychologicznego dla zespołów ratownictwa. Z naszych informacji, które zebraliśmy od dysponentów, wynika, że niektóre podmioty już takie wsparcie mają i już go udzielają. Chcemy, żeby ustawowo był zapis, że psycholog będzie dostępny dla wszystkich dysponentów, którzy będą zapewniali to wsparcie swoim pracownikom. Planujemy do nowelizowanej właśnie ustawy o państwowym ratownictwie medycznym wprowadzić taki zapis.

    Kolejna uzgodniona już sprawa jest związana ze szkoleniami. Szkolenia z zakresu samoobrony, jak również w takim celu, by radzić sobie z pacjentem trudnym czy też agresywnym. Takie szkolenia także w formie dodatku, może nie dodatku - uzupełnienia tej nowelizowanej ustawy chcemy wprowadzić, tak żeby obowiązywały ustawowo, żeby były obowiązkowe i żeby zagwarantowali je dysponenci. Natomiast w pierwszym roku, teraz w roku 2025, uzgodniliśmy z Komendą Główną Policji, że szkolenia w terenie, w rejonach przeprowadzi dla wszystkich pracowników policja.

    Kolejna sprawa już uzgodniona jest związana z kampanią edukacyjną i medialną, związaną z rangą zawodu ratownika medycznego i innych zawodów medycznych, które pracują w zespołach ratownictwa medycznego, jak również informacja, która będzie opowiadała o ich pracy, ale też i o zagrożeniach, które niesie ze sobą ta (Dzwonek) praca.

    Dyskutujemy jeszcze o nasobnym monitoringu wizyjnym. Rozmawiamy na temat lepszego, większego, szybszego procedowania właśnie nad tymi sprawami, o które pani poseł pytała, czyli sprawami związanymi z napaścią na funkcjonariusza publicznego. Bardzo dziękuję. (Oklaski)

    (Poseł Iwona Maria Kozłowska: Dziękuję bardzo.)