Posłanka Teresa Pamuła

Stenogram

25. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Poseł Agnieszka Ścigaj:

    Dziękuję.

    Pani Marszałek! Pani Minister! Program ˝Aktywni+˝ został przyjęty na lata 2021-2025. Program jest skierowany na aktywność senioralną dla organizacji pozarządowych, jest on za każdym razem programem rocznym i odpowiada na potrzeby i oferty organizacji pozarządowych. Cieszy się dużą popularnością, bo każdego roku prawie 2 tys. organizacji składa te oferty i czeka na dofinansowanie. W tym roku jednak sama procedura przebiegała naprawdę mało transparentnie i bardzo, bardzo długo. Sam program był ogłoszony, oferty miały spłynąć do 1 marca. Do 30 marca miało być ogłoszenie wyników. Niestety do 30 marca była cisza, nic się nie pojawiało, żadna informacja. 31 marca na stronach KPRM pojawiła się informacja, że termin odnośnie do oceny tych projektów zostanie przedłużony. Został w końcu ogłoszony 30 maja. Dlaczego tak długo trwało rozstrzygnięcie tego konkursu? Przecież w przypadku projektów, które mają roczny charakter, 3 miesiące to bardzo dużo. Niektóre z nich nie będą mogły w ogóle być zrealizowane. Organizacje zostawały bez żadnej informacji, co dalej z ich projektami. Dlaczego komunikaty o przedłużaniu były gdzieś mocno ukryte na stronach KPRM, a nie były z automatu wysyłane przez generator? Jest taka możliwość. Jak seniorzy, którzy często piszą te projekty - to nie jest dla nich łatwe zadanie - mieli sami znaleźć te informacje? W końcu 30 maja opublikowano tę listę, jednak wnioskodawcom nie udostępniono kart oceny, więc nie wiedzieli, co napisali źle, dlaczego ich oferty zostały odrzucone. Gdzie są transparentność i przejrzystość w całym tym procesie, które tak mocno były podkreślane, jeśli (Dzwonek) chodzi o różnego typu konkursy, a szczególnie konkursy dla seniorów?

25. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Minister do Spraw Polityki Senioralnej Marzena Okła-Drewnowicz:

    Bardzo dziękuję.

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Naprawdę pani poseł mnie pyta o transparentność konkursu ˝Aktywni+˝? Gratuluję, naprawdę gratuluję poczucia humoru. Pani poseł, proponowałabym zapoznać się z wynikami wystąpienia pokontrolnego Najwyższej Izby Kontroli. To jest wystąpienie za ostatni rok, kiedy PiS ogłosił konkurs na ˝Aktywnych+˝. Dowiadujemy się tu rzeczy skandalicznych, w wyniku których to Najwyższa Izba Kontroli złożyła zawiadomienie do prokuratury. Pani mówi o transparentności, o przedłużaniu terminu. Z tego wystąpienia pokontrolnego dowie się pani, że ówczesna władza, Prawo i Sprawiedliwość, też przedłużała terminy ogłoszenia wyników tego konkursu. Ale wie pani z jakiego powodu? Np. z tego powodu, że w trakcie gry pan minister zmienił regulamin tak, żeby mieć ocenę strategiczną, czyli do dyspozycji własne środki, nie 10%, ale 25%. Regulamin, który my przygotowaliśmy, który jest dostępny na stronie ˝Aktywni+˝, nie zmienił się w trakcie całego procedowania nad tym konkursem. Rzeczywiście przedłużyliśmy termin ogłoszenia wyników, ponieważ po raz pierwszy w historii po ogłoszeniu dodatkowego czy też nowego naboru na ekspertów ci eksperci byli weryfikowani przez służby ochrony państwa i nie wszyscy tę weryfikację przeszli. To jest jeden z powodów, tak naprawdę największych, dla których te terminy zostały przedłużone. Zresztą obecnie też trwa kontrola Najwyższej Izby Kontroli, również dotycząca tego konkursu. I takich udzielamy m.in. odpowiedzi. To jest choćby powód, dla którego my ten termin przedłużyliśmy.

    Karty oceny na wniosek oferentów zostają udostępnione zgodnie z ustawą o działalności pożytku publicznego. To jest kolejna kwestia.

    Następnie: transparentność od początku do końca. Wszyscy oferenci czy wszystkie organizacje pozarządowe otrzymały dofinansowanie czy propozycje. Przyznałam dofinansowanie zgodnie z zasadą równości, dofinansowanie na poziomie 70% kwot rekomendowanych przez ekspertów. Tymczasem dowie się pani z wystąpienia pokontrolnego Najwyższej Izby Kontroli, że ówczesna władza, czyli Prawo i Sprawiedliwość, przyznawała dofinansowanie na poziomie 50%. Ale wie pani, jaka jest różnica? Jak my czy ja zaproponowaliśmy, że to będzie 70%, to wszystkim po równo. Tymczasem z tego wystąpienia dowiadujemy się, że niektóre organizacje czy większość, owszem, dostały te 50%, ale byli lepsi i gorsi, bo były organizacje, które dostały na poziomie ok. 80%. Ale to jeszcze nie wszystko. Ówczesny wiceminister rodziny, pracy i polityki społecznej w ramach swojej oceny strategicznej dziewięciu organizacjom przyznał projekty czy przyznał dofinansowanie w ramach oceny strategicznej, które, uwaga, otrzymały zero punktów od obydwu ekspertów za tzw. kryteria strategiczne. Ja w ogóle nie mam oceny strategicznej. Pełna transparentność - wszystko, co się odbywa w ramach tego konkursu, odbywa się w oparciu o regulamin i zasadę równości. Na dzisiaj mogę powiedzieć tyle: 280 organizacjom przyznałam dofinansowanie i 277 organizacji złożyło oświadczenie, że przyjmują dotacje w kwocie, którą przyznałam na realizację projektów. Tym samym, przyjmując kwotę dotacji, organizacje potwierdziły możliwość jej efektywnej realizacji w kwocie zaproponowanej przeze mnie. Mogę uspokoić, bo wiem, że na wczoraj 266 organizacji już przekazało dane do umowy.

    Co do harmonogramu i realizacji, to pamiętajmy, że zgodnie z regulaminem projektu kwalifikowalność kosztów tak naprawdę jest od marca. Każda z organizacji ma przydzielonego opiekuna, który pomaga w aktualizacji oferty adekwatnie do przyznanej kwoty, adekwatnie do czasu realizacji. I to się teraz odbywa. Wszystko jest w trakcie. Powiem pani jeszcze więcej, bo wszystko sprawdziłam.

    (Poseł Agnieszka Ścigaj: To one pytają, nie ja.)

    W poprzednich edycjach, jeśli chodzi o kwestię ogłaszania wyników konkursu, one też były ogłaszane w maju. Tam nikt ekspertów nie sprawdzał. Służby ochrony państwa nie sprawdzały ekspertów. Nie było więc powodu, że tak powiem, takiego opóźnienia.

    My realizujemy, po pierwsze, program zgodnie z zaleceniami pokontrolnymi NIK-u w oparciu o zasadę transparentności i równości. Jesteśmy więc tak naprawdę w czasie. (Dzwonek) Każda organizacja, która zgłasza jakiś problem czy też jakąś potrzebę aktualizacji, ma takie prawo, żeby z nami być w kontakcie, bo ma bezpośrednio przydzielonego opiekuna. Dzisiaj jesteśmy w trakcie procedowania i wierzę w to, że w tym roku ta edycja konkursu będzie zrealizowana zgodnie z pierwotnym programem. Natomiast czeka nas program na następne lata i z pewnością wnioski z tego programu będą służyły do przygotowania bardziej efektywnej formuły kolejnego programu. Bardzo dziękuję.

    (Poseł Agnieszka Ścigaj: To te organizacje pytają, nie ja.)

25. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Poseł Aleksander Mikołaj Mrówczyński:

    Pani Marszałek! Szanowna Pani Minister! Ja bym się nie denerwował tak bardzo, bo przecież, pani minister, my mówimy dzisiaj o czasie dzisiejszym, nie czasie wczorajszym, kiedy my rządziliśmy. Nie wiem, nie chciałbym oceniać tego, co pani powiedziała. Natomiast wówczas nie było stanowiska specjalnie wydzielonego ministra do spraw polityki senioralnej, a dzisiaj jest. Prośba, żeby mówić o czasie teraźniejszym.

    Dwa pytania mam. W związku z dużym, przepraszam, w związku z opóźnieniem, tak bym powiedział, może nie dużym, rozstrzygnięcia konkursu w ramach edycji ˝Aktywni+˝ proszę ustosunkować się do propozycji, by czas realizacji zadań mógł być przesunięty o czas opóźnienia. Drugie pytanie: Dlaczego zabrakło pewnej transparentności, nie powiem: dużej, pewnej, żeby tu pani minister nie denerwować (Dzwonek), ogłoszonych wyników? No i tak delikatnie: Czyżby kampania prezydencka zabrała zbyt dużo czasu? Dziękuję.

25. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Minister do Spraw Polityki Senioralnej Marzena Okła-Drewnowicz:

    Szanowny Panie Pośle! Ten program jest dzisiaj u minister do spraw polityki senioralnej, która jest ministrem bez teki. Wcześniej ten program był w resorcie, u ministra, który miał resort. I tam był specjalnie wydzielony departament, Departament Polityki Senioralnej. Ja przejmując program, przejęłam również zasoby kadrowe, cały ten departament. Więc można powiedzieć, że jest sytuacja typu prawie jeden do jednego, tylko wtedy był resort, a teraz go nie ma. Ot, taka różnica.

    Naprawdę proponowałabym zastanowić się, czy rzeczywiście kwestie realizacji tej edycji programu umiejscowiać w jakichkolwiek kategoriach wyborczych, kampanijnych. W odniesieniu bowiem do tego programu, tak jak powiedziałam, tej edycji w ogóle nie ma oceny strategicznej ministra. Ja jako minister zgadzam się czy też przyznaję dofinansowanie tylko i wyłącznie w oparciu o ocenę ekspertów i rekomendacje komisji konkursowej. Powiem panu więcej. W tej komisji konkursowej głos ma strona społeczna i ten głos jest naprawdę bezcenny. Pani, która tu reprezentowała stronę społeczną, ramię w ramię, że tak powiem, uczestniczyła w pracach, patrzyła na ręce pozostałych członków komisji. Chyba trudno byłoby o większą transparentność. Powiem panu szczerze: ja nie podejmuję decyzji strategicznych, nie steruję ręcznie, nie wybieram, komu dać, komu nie dać. Daję wszystkim z listy od góry po równo, zgodnie z rekomendacjami komisji. W tym roku zaproponowałam dotację w wysokości 70%. To oznacza też, że nie promuje np. swojego okręgu wyborczego.

    Tymczasem w tym protokole pokontrolnym, który pokazałam, Najwyższa Izba Kontroli wskazała...

    (Poseł Aleksander Mikołaj Mrówczyński: To nie jest eleganckie.)

    Przepraszam, ale naprawdę mam dość dobrą pamięć i jestem bardzo uczciwa. To nie jest nieeleganckie, tylko jak pan mi zarzuca, że była jakaś kampania prezydencka... (Gwar na sali, dzwonek)

    (Poseł Agnieszka Ścigaj: Ale my zadajemy pytanie.)

    ...to ja panu powiem, że jeśli chodzi o byłego wiceministra w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z Prawa i Sprawiedliwości, to dofinansowanie otrzymało na pewno ponad 40 organizacji z regionu, z którego pochodzi, w tym ponad 20 organizacji, dziwnym trafem, z jego okręgu wyborczego. Byłabym więc naprawdę ostrożna w ferowaniu wyroków. Naprawdę robimy z pracownikami departamentu, którzy pracowali wcześniej w ministerstwie rodziny, wszystko, żeby dostosować tę edycję do zaleceń pokontrolnych. (Dzwonek) I ta edycja jest realizowana w oparciu o regulamin niezmieniony w ogóle od czasu zawieszenia go wraz z ogłoszeniem. Reguły gry dla organizacji są absolutnie znane.

    Wicemarszałek Monika Wielichowska:

    Dziękuję bardzo, pani minister.

    Minister do Spraw Polityki Senioralnej Marzena Okła-Drewnowicz:

    Dotacje: od 25 tys. do 250 tys. i nikomu nie możemy dać, nie dajemy mniej, w przeciwieństwie do tego, co działo się wcześniej, bo były organizacje, które dostawały mniej niż w ogóle regulamin przewidywał. Bardzo dziękuję.