Poseł Marek Biernacki

Stenogram

10. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Poseł Radosław Lubczyk:

    Pani Marszałek! Panie Ministrze! Współczesne pole walki ulega ciągłej transformacji, a jednym z kluczowych elementów nowoczesnych systemów obronnych staje się informacja. W dobie rosnących napięć geopolitycznych i dynamicznie zmieniających się warunków bezpieczeństwa Polska jako członek NATO i Unii Europejskiej inwestuje w technologie podnoszące zdolności rozpoznawcze swoich Sił Zbrojnych. Jednym z najważniejszych projektów w tym zakresie jest budowa Satelitarnego Systemu Obserwacji Ziemi. SSOZ ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa narodowego. Umożliwia on pozyskiwanie aktualnych i precyzyjnych danych obrazowych, niezależnie od warunków pogodowych czy pory dnia. Dzięki temu Wojsko Polskie może skutecznie monitorować sytuację na granicach, śledzić ruchy wojsk przeciwnika, a także analizować zmiany w infrastrukturze krytycznej. System ten wzmacnia również suwerenność informacyjną Polski. Dane nie muszą pochodzić od zagranicznych sojuszników, co zwiększa autonomię decyzyjną państwa. Budowa Satelitarnego Systemu Obserwacji Ziemi to zadanie skomplikowane i kosztowne, wymagające zaawansowanej wiedzy technologicznej, odpowiedniej infrastruktury i wykwalifikowanego personelu, mimo to korzyści strategiczne wynikające z jego realizowania są nie do przecenienia.

    W przyszłości system ten może zostać rozbudowany o kolejne satelity oraz zintegrowany z rozwiązaniami NATO i Unii Europejskiej, co dodatkowo zwiększy interoperacyjność polskich Sił Zbrojnych. SSOZ to inwestycja w bezpieczeństwo, niezależność i przyszłość Polski. Umożliwia on wprowadzenie skutecznego rozpoznania, szybkiego reagowania i lepszego planowania działań wojskowych. Jego rozwój stanowi ważny krok w kierunku budowy nowoczesnych, technologicznie zaawansowanych Sił Zbrojnych RP i zdolności do działania zarówno samodzielnie, jak i w ramach międzynarodowych struktur obronnych.

    W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania: Jak wzmocni się potencjał obrony polskiej? Czy system służy jedynie do obrony przed wrogiem, czy może być również (Dzwonek) wykorzystywany do innych działań? Dziękuję. (Oklaski)

10. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej Paweł Bejda:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Resort obrony narodowej sukcesywnie buduje system satelitarnej obserwacji Ziemi oparty na systemach narodowych, współpracy międzynarodowej oraz dostępie do usług komercyjnych. Jest to realizowane w ramach jednego z programów operacyjnych o kryptonimie ˝Obserwacja˝ i ukierunkowane na spełnienie wymagań operacyjnych. Jeśli chodzi o Glob i budowę systemów satelitarnej obserwacji Ziemi w zakresie optycznym oraz radarowym, to w tym zakresie w trakcie pozyskiwania są dwie sztuki bardzo wysokiej rozdzielczości satelitów optycznych wraz z segmentem naziemnym od przemysłu francuskiego: Airbusa, w ramach programu ˝Poleos˝, których dostawa planowana jest na lata 2027-2028, cztery sztuki wysokiej rozdzielczości satelitów optycznych wraz z segmentem naziemnym od przemysłu polskiego: Creotech, w ramach programu ˝MikroGlob˝, których dostawa planowana jest na lata 2026-2027 i finansowana z Krajowego Planu Odbudowy, a także trzy sztuki wysokiej rozdzielczości satelitów radarowych SAR wraz z segmentem naziemnym od podmiotu z udziałem polskim i produkcji w Polsce: ICEYE, z opcją rozszerzenia konstelacji o dodatkowe trzy satelity w programie ˝MikroSAR˝. Ich dostawa jest planowana na lata 2025-2026. Czyli w tym roku będzie dostarczony pierwszy satelita. Jest też budowa zdolności do przetwarzania i analizy satelitarnych danych obrazowych, w ramach której powstał Ośrodek Rozpoznania Obrazowego, realizujący zadania operacyjne po osiągnięciu pełnej gotowości operacyjnej w ramach systemu rozpoznania.

    Ponadto Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej mają dostęp do danych obrazowych z systemów satelitarnej obserwacji Ziemi w ramach współpracy międzynarodowej z Republiką Włoską i ze Stanami Zjednoczonymi. Rozwijany jest też dostęp do systemów francuskich.

    Zbudowany w powyższy sposób system satelitarnego rozpoznania obrazowego już obecnie wspiera potencjał obronny Polski, a jego możliwości w sposób skokowy wzrosną z końcem bieżącego roku. Tak jak wspomniałem, w październiku 2025 r. pierwszy polski satelita będzie na orbicie. Przekłada się to na zdolności Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej do prowadzenia rozpoznania obrazowego w wymiarze globalnym, bez względu na warunki atmosferyczne oraz porę doby, w zakresie obserwacji obiektów zainteresowania, monitorowania sytuacji militarnej, identyfikacji zdolności przemysłowych, rozpoznania sytuacji taktycznej, operacyjnej i strategicznej oraz identyfikowania zagrożeń i ostrzegania o zagrożeniach dla bezpieczeństwa państwa. Ponadto satelitarne dane obrazowe stanowią fundament dla procesu wsparcia tradingu, w tym z wykorzystaniem systemów dalekiego rażenia.

    Dane z rozwijanych systemów umożliwią m.in. identyfikację i lokalizację zagrożeń, ocenę potencjału bojowego, dyslokacji i zamiarów potencjalnego przeciwnika, identyfikację celów oraz wyznaczenie ich precyzyjnej lokalizacji, a także wspieranie oceny skutków uderzeń. Jednocześnie budowane zdolności zapewniają możliwości operowania nad obszarami operacyjnego zainteresowania w sposób skryty i bez naruszania przestrzeni lądowej, morskiej lub powietrznej innych państw. Warto zaznaczyć, że cały program poza celem związanym ze zdolnościami operacyjnymi buduje również kompetencje w polskim przemyśle w taki sposób, aby wsparcie i kolejne zamówienia mogły być realizowane u polskich dostawców i by podnosiły one potencjał obronny Polski w zakresie bezpieczeństwa dostaw.

    Pan poseł pytał, czy systemy te służą tylko i wyłącznie wojsku, czy również mogą być wykorzystywane do innych działań. Panie pośle, oczywiście, że tak. To są systemy podwójnego zastosowania. Systemy satelitarne pozyskiwane przez resort obrony narodowej, zarówno od polskiego, jak i od zagranicznego przemysłu, oraz dane pozyskiwane w ramach współpracy międzynarodowej mają charakter zdolności narodowej. Umożliwiają ich tzw. podwójne wykorzystanie: do celów wojskowych, ale również do celów cywilnych. Dane z systemów satelitarnych operowanych przez Wojsko Polskie będą m.in. zasilały Narodowy System Informacji Satelitarnej, rozwijany w Polskiej Agencji Kosmicznej, dostarczając danych i informacji w celu wsparcia potrzeb m.in. w takim zakresie jak bezpieczeństwo państwa i zarządzanie kryzysowe, a w przypadku jednostek administracji publicznej - w celu wsparcia w podejmowaniu decyzji. Będą też pomagały w sprawowaniu funkcji nadzorczych i kontrolnych, w organizacji życia społecznego i gospodarczego, będą wsparciem systemów monitoringu środowiska, efektywności wykorzystania terenów rolniczych, planowania przestrzennego. Tym samym wykorzystanie zdolności satelitarnych budowanych przez resort obrony narodowej nie będzie ograniczone (Dzwonek) jedynie do zastosowań wojskowych. Już obecnie mamy przykłady wykorzystania danych satelitarnych pozyskiwanych przez wojsko w porozumieniu z RCB na potrzeby zwalczania klęsk żywiołowych, takich jak powodzie i pożary. Bardzo dziękuję. (Oklaski)

10. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Poseł Urszula Nowogórska:

    Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam pytanie uzupełniające. Czy Ministerstwo Obrony Narodowej przewiduje zakup lub budowę własnych satelitów optoelektronicznych i radarowych? Jakie to będzie generowało koszty? Z jakiego programu i z jakich środków będzie to finansowane? Bardzo dziękuję.

10. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej Paweł Bejda:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Oczywiście tak, pani poseł. Generalnie Ministerstwo Obrony Narodowej stawia na to, aby przede wszystkim rozwijać polski przemysł zbrojeniowy, w tym również przemysł, który jest związany z satelitami. Przykładem tego jest zawarcie ostatniej umowy z Wojskowymi Zakładami Łączności Nr 2 oraz firmą ICEYE, gdzie m.in. jest taka możliwość, że ten system będzie działał w 100% z wykorzystaniem technologii polskiej. Będziemy już absolutnie niezależni od jakiegokolwiek innego państwa i nikt nam nie będzie mówił, czy da nam możliwości obrazowania, czy nie da nam możliwości obrazowania, bo my te możliwości obrazowania po prostu będziemy mieli.

    Już w tym roku, w październiku, pierwszy polski satelita zostanie wystrzelony w przestrzeń kosmiczną bez względu na to, czy jest dzień, czy jest noc, czy są chmury, czy tych chmur nie ma. Jest to specjalny system m.in. rozpoznania radarowego, który z bardzo dużą dokładnością i precyzją będzie rozpoznawał wszystkie obiekty i cele, które będą w zainteresowaniu Wojska Polskiego.

    Zapewniony został dostęp do wysokorozdzielczych danych z włoskiego systemu też obrazowania radarowego COSMO-SkyMed i COSMO-SkyMed drugiej generacji. Polska posiada udziały procentowe w zdolnościach obu systemów. To jest następny przykład naszych możliwości rozpoznania.

    Zbudowano też ośrodek rozpoznania obrazowego, czyli wojskową strukturę organizacyjną zapewniającą zdolność przetwarzania, analizy i interpretacji danych obrazowych oraz wsparcia procesu. Ośrodek umożliwia analizowanie danych pochodzących z różnych źródeł. W 2022 r. zakontraktowano pozyskanie dwóch satelitów optoelektronicznych wraz ze stacją odbiorczą danych Poleos. Całkowita wartość umowy to ok. 575 mln euro netto. W 2024 r. zakontraktowano w polskim przemyśle od firmy Creotech cztery satelity optoelektroniczne klasy mikro w ramach projektu pod nazwą Satelitarny System Obserwacji Ziemi MikroGlob. Zamówienie o wartości ok. 556 mln zł brutto finansowane jest z funduszy Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. W 2025 r. zakontraktowano w firmie ICEYE i Wojskowych Zakładach Łączności, o których wcześniej już mówiłem, trzy satelity wyposażone w radar z syntetyczną aperturą wraz z segmentem naziemnym MikroSAR z opcją dodatkowych jeszcze trzech. (Dzwonek)

    W celu zapewnienia pełnej kontroli i operowania narodowymi systemami satelitarnymi powołana została Agencja Rozpoznania Geoprzestrzennego i Usług Satelitarnych. Agencja jest również odpowiedzialna za zapewnienie obrony i ochrony narodowych systemów satelitarnych oraz budowanie świadomości sytuacyjnej w kosmicznej domenie operacyjnej.

    Ponadto Ministerstwo Obrony Narodowej wspiera budowę kompetencji polskich podmiotów naukowo-przemysłowych sektora kosmicznego, finansując prace badawczo-rozwojowe. W obszarze rozpoznania obrazowego została podpisana umowa na realizację projektu PIAST, w której zostanie zbudowana konstelacja trzech nanosatelitów optoelektronicznego rozpoznania obrazowego na bazie platformy firmy Creotech. Liderem projektu PIAST jest Wojskowa Akademia Techniczna, Sieć Badawcza Łukasiewicz - Instytut Lotnictwa, PCO, Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk i Scanway SA. Bardzo serdecznie dziękuję, pani marszałek. (Oklaski)