Poseł Marek Ast

Stenogram

10. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Poseł Barbara Bartuś:

    Dziękuję.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Moje pierwsze pytanie kierowane do prezesa Rady Ministrów dotyczy rażącego zaniechania rządu w realizacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego tzw. emerytów czerwcowych. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 15 listopada 2023 r. orzekł, że zróżnicowanie wysokości świadczeń emerytalnych w zależności od miesiąca złożenia wniosku narusza konstytucyjną zasadę równości. Orzeczenie to dotyczy osób, które przechodziły na emeryturę w czerwcu w latach 2009-2019, a więc właśnie wtedy, gdy rządziły Platforma Obywatelska i PSL. To wtedy systemowo przez całe lata zaniżano świadczenia tej grupie osób, tej grupie emerytów. Rząd Prawa i Sprawiedliwości naprawił ten błąd, ale tylko na przyszłość. Pozostała jednak kwestia wyrównania świadczeń za lata wcześniejsze. I to właśnie nakazuje wyrok Trybunału Konstytucyjnego. W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przygotowałam i złożyłam projekt ustawy wykonujący to orzeczenie, tymczasem marszałek Sejmu, zamiast nadać mu właściwy bieg legislacyjny, skierował go na początek do tzw. konsultacji, miesięcznych konsultacji, a następnie projekt ten został zamrożony w komisji.

    Mam pytanie, może pan minister odpowie: Dlaczego rząd nie wykonuje wyroku Trybunału Konstytucyjnego? Dlaczego lekceważycie prawa obywateli, którzy przez lata byli krzywdzeni przez niesprawiedliwe przepisy i których Trybunał Konstytucyjny jednoznacznie wskazał właśnie jako pokrzywdzonych? Dlaczego nie ma nawet próby współpracy ze strony rządu, skoro został przygotowany i jest już gotowy projekt ustawy, który leży w Sejmie? Szanowny panie ministrze, często rozmawiam z ludźmi, którzy są na emeryturze. Są to często ludzie, którzy mają pewien wiek. (Dzwonek) To oni zadają to pytanie i to od nich to pytanie kieruję: Czy czekacie, aż oni poumierają, i rząd nie będzie musiał im wyrównywać? Dziękuję bardzo. (Oklaski)

10. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Sebastian Gajewski:

    Szanowny Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Pani Poseł! Bardzo dziękuję za to pytanie, bo zawsze cieszą mnie wszystkie pytania w sprawach bieżących, które umożliwiają rządowi i Ministerstwu Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej opowiedzenie o tym, czym się zajmujemy, jakie projekty ustaw przygotowaliśmy i jakie są w rządowym procesie legislacyjnym. W szczególności cieszą mnie takie pytania w sprawach bieżących, w których możemy opowiedzieć o tym, co robi rząd koalicji 15 października, ażeby rozwiązać te problemy, których poprzedni rząd nie rozwiązał, bo miał inne zajęcie.

    (Poseł Barbara Bartuś: To jest bezczelne, panie ministrze.)

    To nie jest bezczelne, to jest po prostu prawda. Ale zanim przejdę do opowiedzenia o tym, jak rozwiązujemy problemy, których państwo nie mieli czasu ani ochoty rozwiązać, to muszę powiedzieć o tych problemach, które państwo stworzyli. Bo pani poseł mówi o wykonaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Żeby wykonywać wyroki Trybunału Konstytucyjnego, to najpierw trzeba mieć do czynienia z wyrokami. A niestety państwa rząd i państwa koalicja doprowadziły do takiej sytuacji w Trybunale Konstytucyjnym, że są daleko idące, poważne wątpliwości prawne dotyczące tego, czy dzisiejsze rozstrzygnięcia wydawane przez Trybunał Konstytucyjny w ogóle mają przymiot wyroku i są wydawane w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej.

    Ale my bez względu na te problemy, które przynieśliście Polsce, bez względu na to, co zrobiliście z Trybunałem Konstytucyjnym, staramy się rozwiązywać problemy ludzi. Pani powiedziała, że to jest bezczelne, że ja powiedziałem, że państwo nie rozwiązali problemów, bo mieliście inne zajęcie. Pani mówiła o emeryturach czerwcowych. To ja pani przypomnę, że państwa rząd zajmował się dwukrotnie emeryturami czerwcowymi: w 2020 r. i w 2021 r. Przy jednej i przy drugiej okazji nie znaleźliście państwo czasu, nie mieliście woli i ochoty, żeby rozwiązać problemy tzw. emerytów czerwcowych, którzy przechodzili na emerytury w latach 2009-2019. Zajęliście się tymi, którzy przeszli w 2020 r. To była jedna ustawa. Druga ustawa - w 2021 r. dla wszystkich, którzy przechodzą od 2021 r. w czerwcu na emeryturę, na przyszłość. Osoby z lat 2009-2019 nie były przedmiotem państwa zainteresowania. Ważne, żeby to wybrzmiało na tej sali.

    Ponieważ my się koncentrujemy na rozwiązywaniu problemów ludzi, to 4 listopada 2024 r. skierowaliśmy jako Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów, projekt ustawy, który rozwiązuje problem emerytów czerwcowych, osób, które przechodziły na emerytury czerwcowe w latach 2009-2019. Przewidujemy, że wszystkim tym osobom, które przeszły na emeryturę w czerwcu w latach 2009-2019, ponownie ustalimy wysokość świadczenia, robiąc to w ten sposób, że ustalimy im emeryturę z roku przejścia na emeryturę tak jakby przeszli w maju, a nie w czerwcu, a następnie przewaloryzujemy tak ustaloną kwotę przez cały okres pobierania świadczenia, do momentu wejścia w życie ustawy. Tu trzeba podkreślić, że chcemy rozwiązać nie tylko problem emerytów czerwcowych, ale także rencistów rodzinnych, którzy mają renty rodzinne ustalane od wysokości emerytur czerwcowych.

    Ten projekt ustawy przeszedł cały rządowy proces legislacyjny, a zatem uzgodnienia międzyresortowe, konsultacje i opiniowanie. Wiem, pani poseł, że pani przeszkadzają konsultacje. Pani się tak dziwiła, że marszałek Sejmu przesłał złożony przez panią projekt ustawy. Zresztą miesiąc...

    (Poseł Józefa Szczurek-Żelazko: Proszę odpowiadać merytorycznie.)

    To jest bardzo merytoryczne, pani poseł, sama merytoryka. Projekt, który złożyli państwo miesiąc po naszym projekcie. Cieszę się, że po raz kolejny...

    (Poseł Barbara Bartuś: Gdzie ten projekt, który złożyliście państwo?)

    Zachęcam, tu pan minister Krasoń już państwa zachęcał i ja też kiedyś zachęcałem. Jest taka strona: Rządowe Centrum Legislacji. Tam są wszystkie projekty.

    (Poseł Barbara Bartuś: Panie ministrze, my jesteśmy tu, w Sejmie.)

    Halo, tak.

    (Poseł Barbara Bartuś: Jesteśmy tu, w Sejmie. Mój projekt tu wpłynął w listopadzie ub.r., za to waszego projektu...)

    Pani projekt wpłynął, został skierowany do konsultacji. Właścicielem jest Sejm, Marszałek Sejmu, ale to jest zupełnie normalne, że projekty są konsultowane.

    (Poseł Barbara Bartuś: Projektu rządowego nie ma do dzisiaj.)

    Nasz projekt też przeszedł rządowy proces legislacyjny, jest na etapie Stałego Komitetu Rady Ministrów. Z projektem się mogą państwo zapoznać na stronie Rządowego Centrum Legislacji.

    (Poseł Barbara Bartuś: Tu jest Sejm.)

    Liczę na to, że projekt ten zostanie skierowany do Sejmu w najkrótszym możliwym horyzoncie czasowym. Chcemy, żeby te rozwiązania weszły w życie 1 stycznia 2026 r. i aby ZUS z urzędu mógł ustalić wszystkim zainteresowanym osobom pokrzywdzonym przez to, że przechodziły na emerytury w czerwcu, wysokość emerytury lub renty rodzinnej na nowo.

    Widzę, że jest po państwa stronie zainteresowanie rozwiązaniem problemu, którego nie chcieliście rozwiązać. Cieszy mnie ta wasza refleksja, cieszy mnie państwa projekt ustawy. Mam nadzieję, że będziemy mogli wspólnie, w dobrej atmosferze pracować nad projektem wniesionym przez rząd. Bardzo dziękuję. (Oklaski)

10. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Poseł Barbara Bartuś:

    Dziękuję.

    Panie Ministrze! Odnośnie do emerytur czerwcowych: w 2009 r. weszły nowe zasady naliczania emerytur. Kto rządził? Niech pan sobie przypomni. 2010 r., 2011 r. - wygrane wybory, rządzicie następne 4 lata. Czy ktoś się nad emeryturami czerwcowymi pochylił? Nie. Dopiero przyszedł rząd Prawa i Sprawiedliwości. Tyle odnośnie do tego.

    Ale jak mówimy o rządach drugiej kadencji, kiedy tak obiecywaliście, że absolutnie nie będzie podnoszonego wieku emerytalnego, to chcę powiedzieć, że wtedy właśnie w 2 miesiące przyjęliście ustawę o zmianie emerytur i rent z funduszu świadczeń społecznych. I co? I co zrobiliście? M.in. podnieśliście wiek, ale też przyjęliście zmiany, które rzutowały na naliczanie emerytur tym emerytom, którzy już byli na wcześniejszych świadczeniach. Jeżeli mówiłam przed momentem o wyroku z 2023 r., to teraz chcę powiedzieć, że dzisiaj mija rocznica. (Dzwonek) Jest dokładnie rocznica wyroku z 4 czerwca 2024 r., kiedy Trybunał Konstytucyjny... Nie pan ma oceniać, czy trybunał jest właściwy, czy jest niewłaściwy. Nie pan jest od oceniania konstytucyjności, tylko właśnie Trybunał Konstytucyjny osadzony w konstytucji, który ocenił...

    Wicemarszałek Włodzimierz Czarzasty:

    Dziękuję serdecznie, pani poseł.

    Poseł Barbara Bartuś:

    ...że pomniejszanie emerytur powszechnych o kwoty wcześniej wypłaconych emerytur wcześniejszych jest niezgodny z konstytucją.

    Wicemarszałek Włodzimierz Czarzasty:

    Bardzo proszę pana ministra o odpowiedź na drugie pytanie.

    Poseł Barbara Bartuś:

    Panie Ministrze! Skoro tyle ma pan do powiedzenia, to jest kwestia: Kiedy to zmienicie? To, że wyrok nie jest ogłoszony, to jest wasza decyzja. Nie chcecie realizować tego obowiązku, który macie, i nie chcecie dbać o emerytów, w odróżnieniu od tego, co pan mówił.

    Wicemarszałek Włodzimierz Czarzasty:

    Pani poseł...

    Poseł Barbara Bartuś:

    Panie marszałku...

    (Wicemarszałek wyłącza mikrofon, poseł przemawia przy wyłączonym mikrofonie)

    ...jeżeli tutaj wychodzi pan minister i nie mówi o tych pokrzywdzonych, bo emeryci... (Oklaski)

10. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Sebastian Gajewski:

    Pani Poseł! Skoro sobie tak tutaj przypominamy, to ja pani chcę przypomnieć, że po pierwsze, w 2021 r. państwo też zajęliście się problemem pomniejszania podstawy do emerytury powszechnej o wcześniej pobrane emerytury wcześniejsze. (Poruszenie na sali)

    (Poseł Barbara Bartuś: Kto wprowadził te przepisy?)

    Tak się tym zajęliście, że zajęliście się tylko jednym rocznikiem, czyli rokiem 1953, a nie innymi rocznikami. Cieszę się, że pani doszła do wniosku, że jednak powinniście się zająć także innymi rocznikami.

    (Poseł Barbara Bartuś: Nie, Trybunał Konstytucyjny to orzekł.)

    Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowało projekt ustawy, który przewiduje ponowne ustalenie wysokości emerytur dla osób, którym pomniejszono emerytury powszechne o wcześniej pobrane emerytury wcześniejsze. Ten projekt skierowaliśmy do rządowego procesu legislacyjnego i dobrze go przygotujemy, ale też po konsultacjach, po opiniowaniu, po uzgodnieniach międzyresortowych, bo to są ważne elementy. Wiem, że za państwa czasów nie przepadaliście za konsultacjami, za opiniowaniem.

    (Poseł Barbara Bartuś: Ale co trzeba konsultować?)

    Skoro sobie przypominamy, to chcę powiedzieć, że cieszę się, że widzę na sali pana ministra Szweda, który w styczniu 2023 r. w odpowiedzi na interpelację odpisał, że nie zamierza się zajmować pomniejszaniem podstawy do emerytury powszechnej o wcześniej pobierane emerytury wcześniejsze.

    Cieszę się, że jest po państwa stronie refleksja w tej sprawie. Pani poseł Bartuś zarzuca, że my rządziliśmy w 2009 r. i tolerowaliśmy zjawisko emerytur czerwcowych. Po pierwsze, chcę przypomnieć, że Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej jest kierowane przez Lewicę, a Lewica wtedy nie rządziła. To po pierwsze. Teraz w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej rządzi i dlatego przygotowaliśmy te rozwiązania. A państwo z emeryturami czerwcowymi nic nie robiliście przez ile lat swoich rządów? Przez 5 lat swoich rządów. Zaczęliście rządzić w 2015 r. i skoro wam...

    (Poseł Barbara Bartuś: Panie podsekretarzu stanu, to Sejm ma funkcję kontrolną.)

    ...skoro pani tak zależy na emeryturach czerwcowych, to trzeba było w 2015 r. znieść ten mechanizm. (Oklaski) Ja szanuję funkcję kontrolną Sejmu, bo ona jest zapisana w konstytucji, dlatego bez większej przyjemności, ale odpowiadam na pani pytania. Bardzo dziękuję. (Oklaski)