Posłanka Elżbieta Anna Polak

Stenogram

9. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Poseł Tomasz Kostuś:

    Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Od kilku tygodni Europa, w tym Polska, mierzy się z problemem gwałtownego wzrostu zachorowań na grypę. W styczniu według systemu e-Zdrowie lekarze w Polsce rozpoznali około 50 tys. przypadków zachorowań na grypę tygodniowo, pięć razy więcej niż w listopadzie i aż czterokrotnie więcej niż w styczniu ub.r. Ten trend jest widoczny także w moim regionie. Na Opolszczyźnie tylko w grudniu potwierdzono 2,5 tys. przypadków grypy, a tylko do połowy stycznia odnotowano kolejne 2 tys. takich przypadków. Skutkuje to kolejkami do lekarzy POZ, a także wzrostem obłożenia oddziałów szpitalnych, głównie pediatrycznych, internistycznych, pulmonologicznych, wreszcie szpitalnych oddziałów ratunkowych. Z uwagi na to oraz dużą liczbę przypadków o ciężkim przebiegu i dużą liczbę powikłań w niektórych szpitalach wstrzymano odwiedziny. Eksperci tymczasem ostrzegają, że jesteśmy dopiero przed szczytem fali zachorowań, a kolejne 2 tygodnie będą bardzo trudne dla systemu ochrony zdrowia, w szczególności dla pacjentów.

    W związku z powyższym proszę o udzielenie informacji odnośnie do stanu przygotowania systemu ochrony zdrowia na tę sytuację, w szczególności o odpowiedzi na pytania: Jak przedstawia się obecnie liczba zachorowań i czy uzasadnia ona mówienie o pandemii? To po pierwsze. Kiedy według szacunków trend wzrostowy zacznie się wypłaszczać? To po drugie. Ile mamy obecnie hospitalizacji z powodu grypy i powikłań? To po trzecie. Czy zabezpieczono odpowiednią liczbę miejsc szpitalnych na wypadek utrzymania się wzrostu zachorowań? To po czwarte. (Dzwonek) I wreszcie jak przedstawia się kwestia dostępności w aptekach szczepionek na grypę oraz leków oseltamiwir oraz baloksawir? Dziękuję bardzo. (Oklaski)

9. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Marek Kos:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! Grypa w sezonie jesienno-zimowym, a także do wczesnej wiosny to bardzo poważny problem. To ostra choroba wirusowa, która dotyczy wielu milionów ludzi na całym świecie. Wiadomo, że jest chorobą sezonową. Wiemy też, jak się przed nią chronić, jak rozpoznawać jej objawy, jak zareagować na same objawy, a także jak przeciwdziałać jej wystąpieniu w formie szczepień, tak samo jak możemy umiejętnie ograniczać transmisję tego wirusa. Od końca listopada każdego roku obserwujemy zwiększone poziomy zachorowań na grypę i te dynamiki w danym sezonie, jeden do drugiego, są bardzo porównywalne. Na przełomie roku kalendarzowego, grudnia i stycznia, zawsze obserwowany jest spadek i w tym roku także był spadek ilości zakażeń. Natomiast faktem jest, że w styczniu obserwujemy dynamiczny wzrost ilości zachorowań. W ostatnich 2 tygodniach, między 20 a 26 stycznia, a później między 27 stycznia a 2 lutego, tygodniowa liczba zachorowań przekroczyła 200 tys.

    Było zapytanie dotyczące dostępności produktów leczniczych. Jest ona na bieżąco monitorowana przez Ministerstwo Zdrowia, jak również przez głównego inspektora farmaceutycznego. Do leczenia stosowany jest wymieniany już wcześniej lek przeciwwirusowy z substancją czynną oseltamivirum. Jest to lek najczęściej stosowany w leczeniu chorób wirusowych. Ale również stosujemy leki przeciwgorączkowe czy przeciwzapalne, np. ibuprofen czy paracetamol. Na liście leków przeciwgorączkowych i przeciwzapalnych jest szeroka gama leków. Są to leki, które są dostępne zarówno na receptę, jak i bez recepty. Dostępne są one zarówno na rynku hurtowym, jak i w sprzedaży detalicznej w całym kraju. W hurtowniach farmaceutycznych oraz w aptekach ogólnodostępnych i szpitalnych mamy dostępne następujące leki przeciwwirusowe, które zawierają substancję czynną oseltamivirum: ebilfumin, tamiflu, tamivil i segosana.

    W tym miejscu chcę powiedzieć, że w obecnym sezonie infekcyjnym obserwowany jest znaczący wzrost zapotrzebowania na te leki w porównaniu z poprzednimi latami, z poprzednimi sezonami grypowymi i dlatego lokalnie mogą występować pewne ograniczone problemy z dostępnością tych leków. W odpowiedzi na ten problem staramy się na bieżąco reagować i wydajemy zgodę na importy interwencyjne leków. Wnioskują o to hurtownie farmaceutyczne i dostają zgodę - już dwa razy to się wydarzyło w tym sezonie. Dostają zgodę na to, by był sprowadzony do Polski produkt leczniczy z tą substancją czynną w obcojęzycznym opakowaniu. I nadal istnieje możliwość, by hurtownie farmaceutyczne takie wnioski składały. Dodatkowo zwróciliśmy się do podmiotów odpowiedzialnych z prośbą o zwiększenie dostaw tych produktów leczniczych, tych leków na polski rynek. W odpowiedzi wszystkie te podmioty zadeklarowały, że będą większe dostawy miesięczne leków z substancją czynną oseltamivirum i w lutym, i w marcu 2025 r.

    Jak mówiłem, bardzo istotna jest kwestia szczepień. Pan poseł pytał o ilość szczepień, które do tej pory się odbyły, jeżeli chodzi o szczepienia na grypę. W sezonie 2024/2025, w drugiej połowie ubiegłego roku, jak również przez styczeń do początkowych dni lutego zostało zaszczepionych 1 691 827 osób - ponad 1 mln dawek zostało przyjętych przez osoby powyżej 60. roku życia.

    W jaki sposób możemy ograniczać zachorowalność na grypę? Tutaj dużą rolę mają także podmioty lecznicze i szpitale. W sytuacji gdy przyjmują pacjentów z grypą, jak również z powikłaniami, mogą nałożyć pewne obostrzenia, jeżeli chodzi o odwiedziny, żeby transmisja wirusa się nie potęgowała, i to też się dzieje. Oczywiście jest to zawsze indywidualna decyzja dyrektora szpitala.

    Jeżeli chodzi o ogólne zalecenia związane ze zdrowiem publicznym, wiadomo, że to przestrzeganie odpowiedniej higieny, zakrywanie ust i nosa przy kaszlu i kichaniu. Stosowanie maseczek - tego nikt nie zaleca, ale to na pewno jest bardzo dobrym sposobem unikania transmisji wirusów. Staramy się także w sezonie grypowym nie przebywać w pomieszczeniach, gdzie jest bardzo duże zagęszczenie, jak również unikać osób, które mają objawy choroby wirusowej, które mają podejrzenie, że mają w tej chwili grypę. W każdym zakładzie pracy, tak samo jak i w szpitalu (Dzwonek), odpowiedni kierownik może podjąć decyzję o wydaniu tego rodzaju zaleceń. Dziękuję.

9. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Poseł Urszula Koszutska:

    Szanowny Panie Marszałku! Szanowny Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Bardzo dziękuję panu ministrowi za tę odpowiedź, natomiast chciałabym jeszcze pociągnąć temat związany z profilaktyką w odniesieniu do grypy, czyli ze szczepieniami, które są bezpieczne i dobrowolne. To szczególnie istotne w przypadku grup dużego ryzyka, czyli osób powyżej 65. roku życia, dzieci do 5 lat, kobiet w ciąży, a także osób z przewlekłymi chorobami serca, płuc, niedoborami odporności, cukrzycą czy otyłością. Niestety, mimo że szczepienia dla tych osób są darmowe, niewielki odsetek z nich korzysta. W ubiegłym sezonie jesienno-zimowym ze szczepień skorzystało niewielu Polaków. Tymczasem wiemy, że rekomendowany przez Światową Organizację Zdrowia poziom wyszczepialności powinien wynosić 75%.

    W związku z tym mam do pana ministra pytanie: Jak przedstawia się ten poziom wyszczepialności w Polsce (Dzwonek), na ile obecny wzrost zachorowań jest pochodną rezygnowania obywateli z tej formy profilaktyki i czy resort prowadzi działania edukacyjne i upowszechniające w tym zakresie? Dziękuję bardzo. (Oklaski)

9. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Marek Kos:

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! Chcę bardzo podziękować także za to pytanie. Mówimy właśnie o szczepieniach i jest to cała istota profilaktyki chorób zakaźnych, szczególnie grypy. Jest to najbardziej skuteczny sposób zapobiegania chorobom infekcyjnym, powikłaniom też chorób infekcyjnych, takim właśnie przypadkom, jakie powodują wirusy grypy. Szczepienia takie są szczególnie ważne dla osób o wysokim ryzyku wystąpienia poważnych powikłań pogrypowych, a także dla ludzi z otoczenia osób z grupy wysokiego ryzyka i ich opiekunów. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia przeciwko grypie sezonowej: kobietom w ciąży, na każdym etapie trwania ciąży, dzieciom poniżej 5. roku życia, osobom powyżej 65. roku życia, osobom z przewlekłymi schorzeniami, nosicielom wirusa HIV, astmatykom, osobom chorym na choroby układu krążenia, serca i płuc, jak również cukrzykom i osobom o zwiększonym ryzyku zakażenia na grypę, chodzi tu np. o pracowników ochrony zdrowia.

    W kwestii dostępności szczepionek przeciw grypie chcę wskazać, że nie jest to szczepienie obowiązkowe, jest to szczepienie zalecane. Prognozowana wielkość dostaw szczepionek w danym sezonie jest określana na podstawie wyszczepialności z lat poprzednich. Pani poseł pytała o ten poziom wyszczepialności. Tak, 75% to byłby świetny poziom, u nas ten poziom wynosi 5%, a nie 75%. Te wspomniane już wcześniej niespełna 1,7 mln szczepień daje właśnie nieco poniżej 5%. I tak w sezonie 2024/2025 ta liczba wzrosła, gdyż w poprzednim sezonie wyszczepionych było nieco ponad 1,4 mln osób. Teraz na pewno będzie ich ponad 1,7 mln.

    Obecnie na rynku mamy dostępne następujące szczepionki przeciwko grypie: Influvac Tetra, Vaxigrip Tetra i Efluelda Tetra. One są na liście aptecznej, a refundacją objęte są takie szczepionki jak Vaxigrip i Influvac. Vaxigrip stosujemy celem czynnego uodpornienia dorosłych, w tym kobiet w ciąży, oraz dzieci od ukończenia 6. miesiąca życia. Influvac jest stosowany jako profilaktyka grypy, zwłaszcza u osób o zwiększonym ryzyku wystąpienia powikłań pogrypowych. Te szczepionki mamy na stanach i w hurtowniach farmaceutycznych, jak również w aptekach ogólnodostępnych. (Dzwonek) Są refundowane w 50% i 100%, z czego 100% oczywiście dotyczy listy S, czyli seniorów, osób powyżej 65. roku życia. Podobnie jest w przypadku dzieci. Dziękuję bardzo.