Posłanka Dorota Olko

Stenogram

46. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Poseł Anna Maria Żukowska:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Tak, zadaję pytanie do pana już nowego ministra sprawiedliwości pana Waldemara Żurka w sprawie monitorowania liczby i przebiegu postępowań sądowych dotyczących lekarzy, którzy zwlekali z przeprowadzeniem procedur związanych z terminacją ciąży w latach 2016-2024, co w konsekwencji prowadziło do nieodwracalnych skutków dla zdrowia lub życia pacjentek uprawnionych do uzyskania takiego świadczenia zdrowotnego, oraz liczby i przebiegu postępowań sądowych w zakresie tzw. pomocnictwa w terminacji ciąży.

    Dostęp do aborcji był jedną z obietnic naszej koalicji rządzącej. W umowie koalicyjnej prawa kobiet zostały ujęte ogólnie, ale jednak to sformułowanie się pojawia. Wzmocnimy prawa kobiet, które będą kluczowym obszarem działań koalicji. Unieważnimy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2020 r. Kobiety mają prawo decydowania o sobie. To jest cytat z naszej umowy koalicyjnej i chciałabym zapytać, jak idzie jej realizacja w tym zakresie...

    (Poseł Jarosław Sachajko: Na szczęście nie idzie.)

    ...dlatego że nawet tak drobna zmiana, która dotyczyła dekryminalizacji pomocy w aborcji - tego też dotyczy druga część mojego pytania - nie została uchwalona, została odrzucona przez Wysoką Izbę. Pan premier obiecywał, że jeśli wygra wybory, to dostęp do wolnej, bezpiecznej i legalnej aborcji stanie się rzeczywistością w przeciągu 100 dni od objęcia władzy przez jego rząd. Niestety obserwujemy, że większość aborcji niezmiennie dzieje się w domach za sprawą tabletek aborcyjnych i przy wsparciu aktywistek. Z perspektywy aktywistek i z perspektywy kobiet nie zmieniło się wiele od czasu zmiany rządu. Osoby, które potrzebują tabletek do aborcji w domu, mogą je bezpiecznie zamówić na stronie organizacji Women Help Women. Osoby w ciążach niestety z komplikacjami w drugim, trzecim trymestrze (Dzwonek) po szumnych doniesieniach medialnych, jakoby sytuacja się poprawiła, częściej podejmują próbę uzyskania aborcji w polskim szpitalu. Niestety nie są informowane, że będą musiały godzinami rodzić martwy płód. Chciałabym się zapytać, co się dzieje w sprawie tych lekarzy, którzy nie dopełnili swoich obowiązków. Gdzie są postępowania? Ile ich jest?

    Wicemarszałek Monika Wielichowska:

    Dziękuję bardzo, pani poseł.

    Pędzimy trochę z czasem.

    Poseł Anna Maria Żukowska:

    Ile też jest postępowań w sprawie osób, którym postawiono zarzut pomocnictwa w przerwaniu ciąży? Dziękuję bardzo.

46. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Dariusz Mazur:

    Dzień dobry.

    Pani Marszałek! Pani Posłanko! Wysoka Izbo! Na wstępie zaznaczę, że dane do udzielenia odpowiedzi na te pytania uzyskałem wyłącznie z prokuratury, ponieważ ona prowadzi takie statystyki. Jeśli chodzi o Departament Nadzoru Administracyjnego, on takich statystyk nie prowadzi.

    W zakresie liczby postępowań prowadzonych w latach 2016-2024 przeciwko lekarzom, którzy zwlekali z przeprowadzeniem procedur związanych z terminacją ciąży w latach 2016-2024, co w konsekwencji prowadziło do nieodwracalnych skutków dla zdrowia lub życia pacjentek uprawnionych do uzyskania takiego świadczenia zdrowotnego, które zostały zakończone skierowaniem sprawy do sądu i które zakończyły się wyrokiem skazującym przeprowadzona kwerenda w prokuraturze ujawniła łącznie pięć takich spraw. Jest jedno postępowanie Prokuratury Regionalnej w Katowicach, które zostało zakończone nieprawomocnym wyrokiem skazującym wobec trzech lekarzy, tj. dwóch lekarzy - o przestępstwo z art. 160 § 2 w związku z art. 160 § 1, a jednego lekarza - o przestępstwo z art. 160 § 2 w związku z art.160 § 1 w zbiegu z art. 155 związku z art. 11 § 2. Są też cztery postępowania Prokuratury Okręgowej w Gdańsku: jedno - zakończone wyrokiem skazującym wobec jednego lekarza, przestępstwo z art. 160 § 2 i 3, drugie - zakończone wyrokiem skazującym wobec jednego lekarza z art. 160 § 2 i 3, trzecie - zakończone wyrokiem skazującym wobec dwóch lekarzy o przestępstwo z art. 160 § 2 i 3, i czwarte, które pozostaje w toku, przeciwko czterem lekarzom o przestępstwo z art. 160 § 2 i 3. Tyle odnośnie do postępowań zakończonych.

    Natomiast w zakresie liczby postępowań prowadzonych w latach 2016-2024 przeciwko osobom - cytuję - o pomocnictwo w terminacji ciąży, które zostały zakończone skierowaniem sprawy do sądu, a więc nie są jeszcze zakończone, to tutaj dane są przedstawione w tabeli, którą jest dość trudno przedstawić. W pionie mamy lata, a w poziomie mamy liczbę aktów oskarżenia.

    (Poseł Anna Maria Żukowska: Mogę prosić o przesłanie na piśmie?)

    Tak, oczywiście.

    Mamy liczbę wniosków o wyrok skazujący, czyli to są te wnioski, w przypadku których prokurator od razu proponuje karę. Mamy wniosek o umorzenie postępowania i zastosowanie środków zabezpieczających, czyli brak poczytalności sprawcy. Jest też wniosek o warunkowe umorzenie postępowania. To jest w poziomie. Może przeczytam tylko tę pierwszą rubrykę, gdzie mamy liczbę aktów oskarżenia. Najpierw odnośnie do terminacji ciąży, czyli powiedzmy, że chodzi o to czynne działanie, czyli z założenia dotyczące lekarzy. W 2016 r. mamy 21 takich aktów oskarżenia, w 2017 r. - 27, w 2018 r. - 37, w 2019 r. - 23, w 2020 r. - 25, w 2021 r. - 26, w 2022 r. - 28, w 2023 r. - 22 i w 2024 r. - 20. Czyli łącznie na przestrzeni lat 2016-2024 mamy rozstrzał: najmniejsza liczba to 20 aktów oskarżenia w ubiegłym roku, a największa liczba to 37 aktów oskarżenia w 2018 r., przy czym wtedy ta liczba była wyjątkowo duża, bo kolejna, niższa, to jest 28 w 2022 r.

    Jeżeli chodzi o akty oskarżenia w związku z art. 152 § 2, czyli pomocnictwo w terminacji ciąży, to w 2016 r. było 16 aktów oskarżenia, w 2017 r. - 25, w 2018 r. - znowu pik, 35, w 2019 r. - 22, w 2020 r. - 25, w 2021 r. - 25, w 2022 r. - 28, w 2023 r. - 22 i w 2024 r. - 18. Patrząc na to, można zauważyć tendencję malejącą w ostatnich latach. Poprzedni rok to zawsze są najniższe liczby.

    Oprócz tego mamy liczbę wniosków o wyrok skazujący, czyli chodzi o przypadki, w których prokurator proponuje karę i sąd z założenia na posiedzeniu może ją zatwierdzić. Jeśli chodzi o art. 152 § 1 i 3 Kodeksu karnego, czyli terminację ciąży, to w 2016 r. były 2 takie wnioski, w 2017 r. - 3, w 2018 r. - 8, znowu szczyt, w 2019 r. - 2, w 2020 r. - 2, w 2021 r. - 4, w 2022 r. - 2, w 2023 r. - 3, w 2024 r. - 1.

    Jeżeli chodzi o pomocnictwo w terminacji ciąży, to takich wniosków złożono: w 2016 r. - 1, w 2017 r. - 3, w 2018 r. - 8, to jest największa liczba, w 2019 r. - 2, w 2020 r. - 2, w 2021 r. - 4, w 2022 r. - 2, w 2023 r. - 3, w 2024 r. - 1.

    W obydwu tych kategoriach był jeden wniosek o umorzenie postępowania ze względu na niepoczytalność sprawcy i były jeszcze wnioski o warunkowe umorzenie postępowania w tego typu sprawach. Ponieważ czas na moją wypowiedź się kończy, nie będę szczegółowo o tym mówił, ale jeśli chodzi o wnioski odnośnie do terminacji ciąży, to w 2017 r. był 1, i to była najmniejsza liczba, w 2023 r. były 4, i to była największa liczba, reszta mieściła się pomiędzy. Natomiast jeśli chodzi o pomocnictwo (Dzwonek), art. 152 § 2, to najwięcej wniosków było w 2019 r. - 5, a najmniej w 2017 r. - 1.

    Wicemarszałek Monika Wielichowska:

    Dziękuję bardzo, panie ministrze.

    Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Dariusz Mazur:

    Natomiast najlepiej to zostało zobrazowane w postaci tej tabeli. Dziękuję.

46. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Poseł Anna Maria Żukowska:

    Dziękuję.

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pytanie dodatkowe jest następujące. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje zmiany w zakresie Kodeksu karnego w przepisach dotyczących przerywania ciąży? W związku z tym, że do tej pory jedynym rozwiązaniem, które zostało przyjęte przez nasz rząd, jest rozporządzenie pani ministry Leszczyny, której z tego miejsca chciałabym bardzo za to podziękować - jest to rozwiązanie niewystarczające, nieustawowe, być może tymczasowe niestety, jeżeli dojdzie do zmiany władzy (Poruszenie na sali) - chciałabym o to zapytać i podziękować jednocześnie aktywistkom za to, co robią, a także wyrazić ubolewanie, że niestety państwu polskiemu jest wygodniej, żeby kwestie praw kobiet gwarantowały aktywistki. Niestety wszystko dzieje się poza radarem legalnej działalności państwa. Bardzo mi smutno z tego powodu. Dziękuję bardzo.

    (Głos z sali: Stop zabijaniu dzieci.)

46. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Dariusz Mazur:

    Nie posła, no ale dobrze.

    Wicemarszałek Monika Wielichowska:

    Przepraszam, ministra.

    Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Dariusz Mazur:

    Nie potrafię a vista na to pytanie odpowiedzieć. Zajmuje się tym Departament Prawa Karnego, być może Komisja Kodyfikacyjna Prawa Karnego. Żaden z tych organów nie podlega mi bezpośrednio, więc nie śledzę na bieżąco ich pracy, tak więc przykro mi, ale nie potrafię tak a vista odpowiedzieć na to pytanie.

    (Poseł Anna Maria Żukowska: Rozumiem.)