Posłanka Dorota Łoboda

Stenogram

10. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Poseł Iwona Małgorzata Krawczyk:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W związku z licznymi sygnałami płynącymi ze szkół technicznych oraz od samych pracodawców zwracam się w sprawie poważnych utrudnień w organizacji praktyk zawodowych dla uczniów techników, którzy nie ukończyli 18. roku życia. Źródłem tych problemów są zapisy nowelizacji ustawy wprowadzone tzw. ustawą kamilkową. Obowiązek weryfikacji pracowników w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym, nowe wymogi w zakresie organizacji pracy z osobami poniżej 18. roku życia oraz szeroko zakreślona odpowiedzialność karna i cywilna doprowadziły do sytuacji, w której wielu pracodawców odmawia przyjmowania niepełnoletnich uczniów na obowiązkowe praktyki zawodowe.

    W praktyce skutkuje to naruszeniem prawa uczniów do realizacji obowiązkowych elementów programu kształcenia. Ogranicza to możliwość zdobywania kompetencji w rzeczywistych warunkach pracy.

    Bardzo dotkliwym przykładem tego jest sytuacja w porcie lotniczym we Wrocławiu, gdzie uczniowie techników kształcący się w zawodach takich jak technik logistyk, technik mechanik lotniczy, technik transportu kolejowego czy technik eksploatacji portów i terminali są całkowicie wykluczeni z odbywania praktyk zawodowych.

    W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytanie: Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje wprowadzenie przepisów wykonawczych, które umożliwiłyby realizację praktyk zawodowych przez osoby niepełnoletnie w sposób zgodny (Dzwonek) z ustawą Kamilka, ale bez całkowitej blokady dla osób niepełnoletnich? I ostatnie pytanie: Czy analizowane są możliwości stworzenia standardów organizacyjno-prawnych, np. wzorcowych porozumień, obowiązkowych procedur nadzoru, które umożliwiłyby, pozwoliłyby pracodawcom bezpiecznie przyjmować osoby nieletnie na praktyki zawodowe? Dziękuję bardzo.

10. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura:

    Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Odpowiadając na pytanie dotyczące trudności w praktykach dla uczniów techników, którzy nie ukończyli 18. roku życia, od razu powiem, że odpowiedź na to pytanie dotyczy też innych obszarów edukacji, chociażby uczniów szkół branżowych.

    Odpowiadając na pytanie, pragnę poinformować, że już w lipcu ub.r. Ministerstwo Edukacji Narodowej podjęło działania i we współpracy z Ministerstwem Sprawiedliwości, z którym w tym obszarze bardzo blisko współpracujemy, powołany został zespół do opracowania standardu ochrony małoletnich dla pracodawców, u których uczniowie i słuchacze realizują praktyczną naukę zawodu. W skład zespołu zostali powołani przedstawiciele Ministerstwa Edukacji Narodowej i Ministerstwa Sprawiedliwości oraz przedstawiciele pracodawców. Już w sierpniu 2024 r. został opracowany przez zespół wzór standardu ochrony małoletnich, który został opublikowany na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości i stanowi gotowy materiał, który można dostosować do działalności pracodawcy i jest już stosowany przez pracodawców w celu zapewnienia ochrony małoletnim.

    W listopadzie 2024 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej wystąpiło do Ministerstwa Sprawiedliwości z postulatem ujęcia w nowelizacji tzw. ustawy Kamilka możliwości zwolnienia osób, u których realizowana jest praktyczna nauka zawodu, z obowiązku przedkładania zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego, które dla pracodawców stanowiło kolejne obciążenie finansowe. Był to też podnoszony przez pracodawców postulat, aby do takiej regulacji doprowadzić.

    Efektem działań podjętych przez resort edukacji są zmiany w rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich oraz niektórych innych ustaw polegające na zwolnieniu z obowiązku przedłożenia przez osoby prowadzące praktyczną naukę zawodu, tj. opiekunów praktyk zawodowych, instruktorów praktycznej nauki zawodu, zaświadczeń z Krajowego Rejestru Karnego. Osoby te będą składać oświadczenie, którego zakres zostanie wprowadzony do ustawy - Prawo oświatowe.

    Kolejna regulacja dotyczy zwolnienia opiekunów stażu uczniowskiego z obowiązku przedłożenia zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego. Opiekun stażu będzie składał oświadczenie, którego zakres jest taki sam jak w przypadku osób, u których realizowana jest praktyczna nauka zawodu. Opiekunowie praktyk zawodowych, instruktorzy praktycznej nauki zawodu oraz opiekunowie stażu uczniowskiego będą musieli uzyskać informację z krajowego rejestru przestępstw na tle seksualnym. Proces uzyskania informacji jest darmowy, szybki i w pełni zautomatyzowany.

    Będzie też zwolnienie z opłaty słuchaczy szkół policealnych, jeśli chodzi o zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego, w przypadku realizacji praktyk zawodowych w zawodach, w których słuchacze mogą mieć styczność z małoletnimi, np. w zawodzie opiekuna dziecięcego.

    Projekt ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością jest w tej chwili procedowany i jest on na etapie komitetu stałego Rady Ministrów.

    Chciałbym również poinformować, że 1 czerwca weszły w życie znowelizowane przepisy ustawy o rynku pracy, gdzie dokonano zmian w ustawie o praktykach absolwenckich, ponieważ w wyniku wcześniejszych regulacji powstała luka niezabezpieczająca absolwentów szkół branżowych, którzy ukończyli szkołę branżową, a nie osiągnęli jeszcze pełnoletności, czyli 18. roku życia. Tak jak już mówiłem, te przepisy weszły w życie z dniem 1 czerwca tego roku i umożliwiają niepełnoletnim absolwentom szkół ponadpodstawowych zawarcie umowy o praktyki absolwenckie do ukończenia przez nich 18. roku życia. Praktyki absolwenckie są nową formą spełnienia obowiązku nauki, ponieważ na tych małoletnich ciąży obowiązek nauki do 18. roku życia. Ta regulacja wypełnia tę lukę i regulują to już teraz przepisy. Pracodawca otrzymuje dofinansowanie w wysokości 250 zł miesięcznie, o ile liczba godzin praktyk absolwenckich w miesiącu wynosi co najmniej 120. Dofinansowanie stanowi pomoc publiczną i jest wypłacane przez gminy, natomiast jest pokrywane z Funduszu Pracy. Dziękuję bardzo. Myślę, że w pełni wyczerpałem treść pytania.

10. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Poseł Krystyna Szumilas:

    Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Cieszy fakt, że ministerstwo razem z pracodawcami i Ministerstwem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz Ministerstwem Sprawiedliwości podjęło ten temat, ponieważ z jednej strony mamy konieczność zabezpieczenia małoletnich przed przemocą, ale z drugiej strony mamy młodych ludzi, którzy potrzebują praktyk zawodowych i potrzebują pracodawców, którzy będą ich na te praktyki przyjmować. Cieszy to, że projekt nowelizacji ustawy jest już przygotowany. Mam jednak pytanie do pana ministra, czy możemy liczyć na to, że ten projekt ustawy będzie uchwalony przed 1 września 2025 r., ponieważ (Dzwonek) od 1 września rozpoczyna się nowy rok szkolny, rozpoczynają się nowe praktyki. I drugie pytanie: Czy już widać wpływ zmiany nastawienia, wpływ tych działań, które podjęło ministerstwo? Czy pracodawcy już chętniej przyjmują pracowników, młodych uczniów, techników na praktyki zawodowe? Dziękuję. (Oklaski)

10. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura:

    Panie Marszałku! Szanowna Pani Poseł! Odpowiadając na to pytanie: takie jest nasze zamierzenie, dlatego ta nowelizacja jest już na etapie Komitetu Stałego Rady Ministrów i liczymy na to, że te przepisy wejdą do 1 września. Mamy 3 miesiące, więc ten czas jest jeszcze bezpieczny, przyjmując, że jest to etap SKRM-u.

    Natomiast jeżeli chodzi o to, jak funkcjonują te regulacje, o których mówiłem, w praktyce, to spotykając się przy różnych okazjach z pracodawcami, na spotkaniach branżowych i wszystkich innych, informujemy o tych regulacjach i naszym zdaniem nie występują poważniejsze problemy, ale wszyscy jeszcze czekają, aby było to w formie ustawy. Tutaj było zadziałanie w czasie. Dziękuję bardzo.