Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość

Stenogram

10. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Poseł Joanna Borowiak:

    Bardzo dziękuję.

    Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! W kampanii parlamentarnej w 2023 r. politycy obecnej koalicji 13 grudnia obiecywali osobom z niepełnosprawnościami przygotowanie i wdrożenie ustawy o asystencji. Przez drugi już rok nie spełnili tej obietnicy, a ustawa wciąż jest jak widmo albo niczym yeti: politycy koalicji 13 grudnia o niej mówią, ale tak naprawdę nikt jej nie widział, a przede wszystkim nie widzą jej osoby z niepełnosprawnościami, które na nią czekają.

    W kampanii prezydenckiej kandydaci Trzeciej Drogi i Koalicji Obywatelskiej znów, tym razem na wyścigi, przerzucali się obietnicami przygotowania ustawy i mamili osoby z niepełnosprawnościami. Tymczasem projekt prezydenta Andrzeja Dudy o asystencji osób z niepełnosprawnościami czeka w Sejmie już 14 miesięcy; najpierw 7 miesięcy czekał na pierwsze czytanie, a teraz 7 miesięcy czeka na kolejne w komisji. Podobno zamrażarki sejmowej już nie ma, ale zapewne jest sejf, skoro projekt nie jest procedowany. Wasze gwarancje i konkrety, bo tak się to nazywało w 2023 r., okazały się być dla osób z niepełnosprawnościami i nie tylko zwykłymi mrzonkami.

    Panie Ministrze! Proszę pozwolić, że coś panu przypomnę, bo nie wiem, czy pan minister pamięta: Osoby z niepełnosprawnościami muszą być traktowane podmiotowo, postulaty tego środowiska traktowane poważnie przez rządzących. Uchwalimy ustawę o asystencji osobistej, która da osobom z niepełnosprawnościami stałe wsparcie wykwalifikowanych asystentów. Co to jest? To jest gwarancja, tzw. gwarancja Trzeciej Drogi. I tyle, szanowni państwo, mamy w drugim roku rządów koalicji 13 grudnia z takich właśnie gwarancji.

    Panie Ministrze! Dlaczego zwodzicie osoby z niepełnosprawnościami? Jakie jest zaawansowanie prac nad tym projektem? Czy macie jakiś konkret i dlaczego ustawa nie została jeszcze (Dzwonek) przyjęta przez Komitet Stały Rady Ministrów?

    A to, co mam przed sobą, proszę państwa, to jest dokument, który pan minister przygotował, trudno to zresztą nazwać dokumentem, na posiedzenie podkomisji do spraw osób z niepełnosprawnych i włączenia społecznego z 7 maja 2025 r. Mamy tu porównanie projektu prezydenta Andrzeja Dudy, który dawno powinien być wdrożony, bo czekają na niego osoby z niepełnosprawnościami, i projektu widmo, którego nie ma. Bardzo dziękuję. Proszę o odpowiedź na pytanie.

10. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Łukasz Krasoń:

    Drogi Panie Marszałku! Szanowna Pani Poseł! Wszyscy Posłowie i Wszystkie Posłanki! Tak, ustawa o asystencji jest bardzo ważnym aktem prawnym, ale kompletnie nie zgadzam się z pani tezą, że rząd nic w tej materii nie zrobił. To jest bardzo innowacyjna ustawa, która tak naprawdę wprowadza do polskiego porządku prawnego wiele kompletnie nowych mechanizmów dotyczących kontroli, dotyczących chociażby przepływów finansowych, które mają pokrywać wypłaty dla asystentów, bo tutaj mówimy głównie o pieniądzu, który idzie bezpośrednio do asystenta czy do osoby z niepełnosprawnością, jeżeli chodzi o samozarządzanie. Te prace wymagają bardzo mądrego, roztropnego podejścia.

    Drodzy Państwo! Mam takie wrażenie, że w przypadku dużych zmian, właśnie innowacyjnych, ściganie się na czas - co oczywiście jest ważnym elementem, bo każdy, tak jak pani powiedziała, czeka na tę ustawę - może być przeciwskuteczne, jeżeli to prawo będzie złe. Pani mówi o projekcie prezydenckim i ten dokument, który pani przytoczyła, wskazuje wiele wad tego projektu. Ja mogę powiedzieć z całą stanowczością, że jeżeli chodzi o kwestię liczenia, uwarunkowań prawnych, kwestię przepływu pieniądza, która jest zapisana w projekcie prezydenckim, to gdybyśmy przyjęli to w takiej formie, to na początku osoby z niepełnosprawnością być może poczułyby się szczęśliwe, że wreszcie prawo zostało ustanowione, ale na samym końcu, kiedy asystent miałby przyjść, okazałoby się, że mamy ludzkie dramaty, bo ustawa nie przewidywała wielu mechanizmów, o których nie możemy zapominać.

    Nie zgadzam się również z tezą, że nic się nie zadziało. Odbyły się konsultacje społeczne. Projekt prezydencki konsultacji takich sensu stricto nie miał. OSR jest bardzo źle policzona, jest policzona na danych, które nie mają rzeczywistego odzwierciedlenia. Wracając do tematu: odbyły się konsultacje, ponieważ ta ustawa wzbudza wiele emocji. Jest również kwestia kosztów, które my nazywamy inwestycją, bo to jest inwestycja. Są prowadzone rozmowy z ministerstwem edukacji, finansów, wewnątrz naszego ministerstwa ? propos zatrudnienia tych osób itd. To wszystko trwa, więc to nie jest prawda, że nic się nie dzieje.

    Mogę tutaj przytoczyć bardzo konkretne dane. 9 kwietnia odbyło się posiedzenie Komitetu Rady Ministrów do spraw Cyfryzacji, ponieważ my w tym modelu, w przeciwieństwie do modelu zaproponowanego przez pana prezydenta, opieramy się na technologii. Nie będzie obiegu papieru, nie będzie kolejek z kolejnym świstkiem, zaświadczeniem, rozliczaniem asystenta przed osobą z niepełnosprawnością, bo pamiętajmy, że to będzie taki mechanizm. Mówię tutaj o raportowaniu i przesuwaniu konkretnych danych. To się będzie odbywało co miesiąc. To nie jest tylko złożenie wniosku drogą papierową czy elektroniczną. Mówimy o rozliczaniu konkretnych usług w konkretnych wymiarach czasowych co miesiąc, przez 5 lat, bo na taką maksymalną liczbę lat człowiek może dostać decyzję, potem po raz kolejny itd. Dlatego Ministerstwo Cyfryzacji odgrywa tutaj ważną rolę. W projekcie prezydenckim tego nie ma.

    16 kwietnia odbyło się posiedzenie Zespołu do Spraw Ochrony Zdrowia i Polityki Społecznej KWRiST i w tym przypadku ten temat też już jest zamknięty. 23 kwietnia odbyło się plenarne posiedzenie KWRiST, gdzie też o tym rozmawialiśmy, a 30 kwietnia, czyli zaraz po posiedzeniu KWRiST, odbyło się pierwsze posiedzenie Stałego Komitetu Rady Ministrów, o czym poinformowaliśmy i wciąż informujemy. Podczas niego zdecydowano, że ze względu na złożoność tego projektu i ogromne oczekiwania ludzi - nie żeby coś wydłużyć, tylko żeby sprostać tym oczekiwaniom - zostaje założony specjalny roboczy zespół na najwyższym szczeblu. Był w to zaangażowany zarówno pan premier, jak i pan minister Berek oraz wszyscy politycy, którzy tworzą koalicję 15 października.

    Nie przypominam sobie, droga pani poseł, pani postaci, kiedy był protest przed KPRM - ani w grudniu, ani, jeśli dobrze pamiętam, w maju. Oczywiście nie musi pani być na tego typu posiedzeniach czy spotkaniach z osobami, które walczą o tę asystencję, ale wydaje mi się, że to jest też trochę brak wsłuchiwania się w potrzeby ludzi.

    Kolejne posiedzenia zespołów odbywały się - odsunę się troszeczkę, żeby zobaczyć daty - 8 maja, 20 maja, 23 maja i 30 maja. Analizowaliśmy poszczególne zagadnienia dotyczące systemu komputerowego, zamówień publicznych i przepływów finansowych. Dzisiaj, dosłownie za godzinę, rozpocznie się kolejne spotkanie. Ten termin, aby to pojawiło się w Sejmie jeszcze przed wakacjami i aby prezydent mógł to podpisać (Dzwonek), wciąż jest dla nas priorytetem i jest to dla nas bardzo ważne. Tutaj bardzo chciałbym podziękować przede wszystkim panu ministrowi Berkowi i wszystkim ministrom w RCL-u, którzy bardzo intensywnie wspomagają prace nad tym innowacyjnym rozwiązaniem. Tak wygląda sytuacja.

    Dodam jeszcze jedno zdanie, bo pani użyła takiego zwrotu, że nikt tej ustawy nie widział. Droga pani, na stronie Rządowego Centrum Legislacji każdy element tej ustawy jest szczegółowo opisany, każda uwaga. Było ich ponad tysiąc ze strony społecznej, kilkadziesiąt ze strony rządowej. Są opisane i każda zmiana ustawy jest...

    (Poseł Joanna Borowiak: Tak sobie wiszą i wiszą.)

    Wicemarszałek Włodzimierz Czarzasty:

    Dziękuję, panie ministrze.

    Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Łukasz Krasoń:

    Dziękuję bardzo. (Oklaski)

10. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Poseł Agnieszka Ścigaj:

    Panie Ministrze! Rozumiem, w jakiej pan jest niezręcznej sytuacji, bo pan musi długo tłumaczyć jedną podstawową rzecz. Myślę, że na to pytanie pan powinien odpowiedzieć, że nie wprowadzacie tej ustawy, bo po prostu nie macie co do tego woli politycznej w całej koalicji. Nie uzgodniliście sposobu wdrażania tej ustawy ani środków finansowych, a obiecaliście ludziom, zanim cokolwiek policzyliście i ustaliliście.

    Jeżeli chodzi o to, że są uwagi do ustawy o asystencji, to ustawa pana prezydenta jest w Sejmie już kilka miesięcy i spokojnie te uwagi można było przyjąć. My nie byliśmy zamknięci na tego typu uwagi, mogliśmy spokojnie nad ustawą popracować, uwzględnić uwagi, które miała strona społeczna. Ta ustawa była konsultowana i nie było tu żadnych oporów. A więc proszę nie opowiadać tutaj historii, że państwo liczycie i nie możecie tego policzyć, i nie możecie tego uzgodnić, bo pan po prostu nie ma woli. Jest pan w niezręcznej sytuacji, ja pana rozumiem. Nie podejrzewam pana o brak woli, bo rozumiem, że pan na pewno walczy o te sprawy, ale proszę się nie zasłaniać tym, że walka posłów czy ministrów to jest walka na protestach przed KPRM-em. W tej sprawie akurat (Dzwonek) powinny być konkretne decyzje i konkretne ustawy. I to jest główna przyczyna tego, że pan nie może tej ustawy wdrożyć. (Oklaski)

10. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Łukasz Krasoń:

    Tak. Zbieram myśli, żeby być jak najbardziej precyzyjnym.

    Wola polityczna co do tej ustawy jest bardzo mocna. Na to wskazywał pan marszałek Szymon Hołownia w trakcie kampanii wyborczej prezydenckiej, bardzo jasno opowiadając się, mówił o tym także pan Rafał Trzaskowski, jeżeli nawiązujemy jeszcze do debaty prezydenckiej. Każdy jeden polityk koalicji 15 października jest za tą ustawą i jestem przekonany, że jest za dobrą ustawą. Tak jak powiedziałem, w moim mniemaniu i w mniemaniu Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej projekt prezydencki nie jest najlepszą opcją. Proszę mnie nie pytać o to, jak działa Sejm w przypadku ustawy prezydenckiej. Ja reprezentuję rząd i przedstawiłem najlepsze rozwiązanie w mniemaniu moim i ministerstwa, a także, jak widzę, innych ministrów. I to jest moje zadanie: przynieść do Sejmu możliwie najlepszą ustawę.

    (Poseł Joanna Borowiak: Trzeba było wnieść poprawki i przyjąć.)

    Jeśli mówi pani o poprawkach - trudno jest nanieść poprawki, kiedy bardzo podstawowe elementy realizacji zapisów konwencji ONZ są po prostu nieuwzględnione od samego początku.

    (Poseł Joanna Borowiak: 2 lata.)

    Czasem jest tak, że lepiej jest zrobić coś od nowa, niż poprawiać, pudrować coś, co jest od fundamentu złe. Oczywiście wiele elementów w projekcie prezydenckim jest dobrych, bo to jest też ustawa, która była po trosze jakby zaczerpnięta z rozwiązań społecznych. Pamiętajmy, że tej ustawy oczekujemy już, drodzy państwo, od 7 lat.

    (Poseł Joanna Borowiak: Wstyd!)

    A więc to, że pan prezydent na końcu swojej działalności jako prezydent rzucił tę ustawę, to bardzo dobrze. Mogłoby być szybciej, dzisiaj pewnie nie byłoby tej dyskusji.

    Tak czy inaczej moim zadaniem jest to, żeby ta ustawa była najlepsza, żeby realizowała zapisy konwencji i żeby osoby z niepełnosprawnością miały poczucie bezpieczeństwa.

    (Poseł Joanna Borowiak: Dlaczego jej nie ma, panie ministrze?)

    I to, co przyjdzie tutaj, po prostu tym będzie. Mam nadzieję, że państwo po prawej stronie ochoczo zagłosują i wspólnie będziemy ponad podziałami mogli powiedzieć, że życie osób z niepełnosprawnościami stało się dużo, dużo lepsze. Dziękuję. (Oklaski)