Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe - Trzecia Droga

Stenogram

9. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Poseł Mirosław Maliszewski:

    Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! System płatności obszarowych jest jednym z elementów wspierania unijnego, europejskiego rolnictwa. Stanowi on w zasadzie fundament wspólnej polityki rolnej, która, jak wiemy, ma prowadzić do tego, żeby z jednej strony rolnicy osiągali właściwe dochody, a z drugiej strony żeby żywność dla unijnych konsumentów była relatywnie tania i żeby była dostępna. Nie dałoby się tego zrobić bez systemu wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej.

    Generalnie wspólną politykę rolną dzielimy na dwa obszary, tzw. I i II filar. Płatności obszarowe stanowią I filar. Są one ważnym wsparciem budżetu każdego gospodarstwa rolniczego. Rolnicy zawsze czekają na szybkie uruchomienie środków, aby np. w okresie wiosennym, czyli tym, który się zbliża, móc w odpowiednim terminie zastosować nawozy, środki ochrony roślin, co wynika z procesu produkcyjnego, z faz fenologicznych roślin, i bardzo często potrzebne jest im w tym momencie wsparcie finansowe.

    Sytuacja polskich gospodarstw rolniczych wskutek nieudolnej polityki sprzed 2-3 lat, która doprowadziła do nadmiernego importu z Ukrainy i załamania wielu rynków rolnych, które do tej pory nie mogą się odbudować, jest często nadwyrężona i te gospodarstwa potrzebują wsparcia finansowego. Ono było udzielane w różnych formach, ale właśnie system dopłat obszarowych, dopłat bezpośrednich jest jednym z najważniejszych elementów tego programu.

    A więc bardzo proszę, panie ministrze, o przedstawienie informacji: Jak wygląda realizacja płatności obszarowych wobec rolnictwa za 2024 r., zarówno w zakresie wypłacanych wcześniej zaliczek, jak i w zakresie już pełnych płatności? Ile środków trafiło na konta rolników? Jaki procent rolników już tym wsparciem został objęty? To jest dzisiaj fundamentalna informacja dla rolników, ale to także jest bardzo ważne działanie, które stoi przed resortem rolnictwa i Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Dobrze by było, aby w dniu dzisiejszym polskim rolnikom przekazać taką informację, o którą proszę.

9. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stefan Krajewski:

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Zastaliśmy bardzo trudną sytuację, jeśli chodzi o Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. To niedziałające systemy. W związku z tym było zagrożenie w zakresie wypłacenia dopłat w całości za 2023 r. Podjęliśmy działania, żeby naprawić systemy i na czas wypłacić te dopłaty. Udało się to zrobić dzięki pracy tysięcy pracowników Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w kraju, którym z tego miejsca bardzo serdecznie dziękuję (Oklaski) za pracę w nadgodzinach, za pracę w soboty wolne po to, żeby wypłacić te pieniądze, żeby nie trafiły one z powrotem na konta do Brukseli.

    Kolejnym wyzwaniem było sprawne wypłacenie środków w ramach zaliczek. Od 16 października do 29 listopada 2024 r. trwała wypłata zaliczek. Zaliczki były realizowane z tytułu płatności bezpośrednich, z wyłączeniem ekoschematu: dobrostan zwierząt, przejściowego wsparcia krajowego, a także płatności obszarowych w ramach II filaru wspólnej polityki rolnej, czyli płatności ONW, płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych, płatności ekologicznych oraz płatności zalesieniowych. W kampanii 2024 r. w ramach zaliczek wypłacono ponad 11 100 mln zł. Jest to kwota wyższa o ok. 2 mld zł od kwoty zaliczek w 2023 r. W 2024 r. w pierwszej kolejności zaliczki trafiały do rolników z powiatów, które ucierpiały podczas wrześniowej powodzi - ok. 70 tys. beneficjentów otrzymało zaliczki w kwocie ok. 1 mld zł. 2 grudnia 2024 r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa rozpoczęła wypłatę płatności końcowych. Do 3 lutego br. ogółem za 2024 r. wypłacone zostało, łącznie z zaliczkami, ok. 14,2 mld zł, co stanowi ok. 73,4% kwoty przewidzianej na kampanię 2024 r., z blisko 19,3 mld zł. Kwota wypłacona do 3 lutego jest wyższa o ok. 4 mld zł w porównaniu do kwoty za analogiczny czas 2023 r. Co do zasady wypłata płatności za 2024 r. powinna się zakończyć do 30 czerwca, jednak moim osobistym zadaniem oraz zadaniem i celem kierownictwa jest to, żeby do końca marca popłynęło maksymalnie jak najwięcej pieniędzy. To jest czas, kiedy te pieniądze są rolnikom najbardziej potrzebne, żeby kupić środki do produkcji, paliwo, materiał siewny - wszystko to, co jest im niezwykle potrzebne. Podjęto też takie działania, żeby m.in. oddzielić ekoschemat: dobrostan zwierząt od pozostałych płatności, bo tam są one wyliczane w związku z średniookresowym czasem utrzymywania zwierząt. W związku z tym rozdzieliliśmy to, żeby nie blokować pozostałych części płatności. Tę część, gdzie okres referencyjny skończy się później, wypłacimy później, a to, co można wypłacić, trafi na konta rolników. Od opowiadania, jak dobrze jest rolnikom, nie będzie lepiej na wsi i w rolnictwie. Potrzeba konkretnych działań i takie są prowadzone.

    Płatności są dla nas dużym wyzwaniem. Polska agencja płatnicza jest największą agencją płatniczą w Europie, więc tych działań i prowadzonych interwencji jest dużo, bo oprócz płatności obszarowych bezpośrednich są też działania inwestycyjne, i to jest to, na co rolnicy też czekają. Staramy się przyspieszyć obsługę wniosków. W tej chwili staramy się obsłużyć nieobsługiwane wnioski, które leżały po kilkanaście czy kilkadziesiąt miesięcy. Na luty 2025 r. planowana jest realizacja płatności w ramach płatności obszarowych z II filaru w wysokości prawie 295 mln zł. Do 7 lutego będą realizowane płatności na kwotę 40 mln zł - brak jakiegokolwiek zagrożenia dla wykonania prognozy. Do końca lutego chcemy jak najwięcej wypłacić tych pieniędzy, żeby one trafiały w taki ciągły sposób. W listopadzie jednego dnia poszedł największy przelew w historii: 1,3 mld zł w ramach płatności. Dodatkowo w ramach tych działań inwestycyjnych jednego dnia zostało przelane prawie 1,5 mld zł na konta beneficjentów. (Dzwonek) To pokazuje, że ten system został naprawiony i działania zostały przyspieszone. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

9. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Poseł Mirosław Maliszewski:

    Panie Ministrze! Wiosną ubiegłego roku wystąpiły przymrozki, które wskutek przyspieszonej wegetacji wyrządziły ogromne szkody w wielu uprawach. Dzięki staraniom resortu ministra Czesława Siekierskiego zostało uruchomione wsparcie z Unii Europejskiej w kwocie 37 mln zł. Później ta kwota została podwojona, co daje dwukrotnie większe wsparcie z budżetu krajowego na pomoc poszkodowanym rolnikom. W następnych okresach wystąpiły kolejne niekorzystne zjawiska i resort ogłaszał nabory w zakresie wsparcia, pracowały komisje szacujące straty.

    Mam takie pytanie: Jak postępuje realizacja wypłat środków, które zostały przyznane decyzją Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa? Jednocześnie chciałbym podziękować za skuteczność w tym działaniu, bo te pieniądze stanowią ogromne wsparcie dla poszkodowanych. Po raz pierwszy w historii udało się z rezerwy budżetu Unii Europejskiej uzyskać nam, jako jednemu z nielicznych krajów (Dzwonek), wsparcie dla rolników w największej kwocie. Bardzo proszę o informacje także w tym zakresie. (Oklaski)

9. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stefan Krajewski:

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Faktycznie 2024 r. nie był łatwym rokiem, jeśli chodzi o warunki pogodowe dla polskich rolników, polskich sadowników. Pamiętamy kwiecień i przymrozek, temperatura spadła do nawet minus 9 stopni. Tak naprawdę z wielu drzew, krzewów owocujących nie udało się zebrać plonów, więc w ramach działań wyprzedzających pan minister Czesław Siekierski wystąpił o nadzwyczajną pomoc do Komisji Europejskiej i taką pomoc otrzymał, tak jak pan poseł tutaj mówił. Zwiększyliśmy to jeszcze dzięki zgodzie na największą pomoc, która została udzielona Polsce, i zarówno ta część unijna, jak i wsparcie na maksymalnym poziomie, na jakim mogliśmy go udzielić, zostały wypłacone. To zostało przeprowadzone, pieniądze w ramach tej części trafiły na konta rolników, sadowników.

    Pamiętamy też tę późniejszą suszę, która dotknęła wiele gospodarstw, deszcze nawalne, gradobicia - tu również pomoc została wypłacona. We wrześniu była powódź, która dotknęła znaczną część kraju. W związku z tym tam, gdzie nie trzeba było szacowania przez komisję, dostarczania protokołów... Dla tych upraw, które zostały zalane, pierwszy raz w historii zostały naniesione mapy obszarów, gdzie była woda, i obszarów, gdzie, jak deklarowano, były rośliny, które nie zostały jeszcze zebrane z pól, na podstawie czego taka pomoc mogła być wypłacona rolnikom, i tak się zadziało. Czekamy jeszcze na ostatnie protokoły szacowania strat w budynkach, w maszynach rolniczych. Będziemy starali się w tej chwili wypłacić tę pomoc. Pomoc suszową też już przygotowujemy, zostały ostatnie poprawki, żeby wypłacić tę pomoc w I półroczu 2025 r.

    Oprócz tego, co mamy w ramach pomocy w przypadku strat powyżej 30%, które zostały oszacowane przez komisję, będziemy starali się wspierać tych rolników, których straty były trochę mniejsze, ale mimo wszystko były. Taki budżet został przygotowany. W najbliższych tygodniach będziemy starali się tę pomoc wypłacić, oczywiście najpierw przygotować rozporządzenie, rozpatrzyć wnioski, które spłyną, i pomoc będzie wypłacona. Staramy się reagować na wszystkie (Dzwonek) kryzysy, które dotykają polskie rolnictwo, i w dużej mierze udaje się to zrobić. Dziękuję bardzo. (Oklaski)