Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe - Trzecia Droga

Stenogram

31. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Poseł Fryderyk Sylwester Kapinos:

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W dniu 5 czerwca br. ukazał się skierowany do ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza list otwarty Komisji Międzyzakładowej NSZZ ˝Solidarność˝ PZL Mielec wyrażający głębokie oburzenie i stanowczy sprzeciw wobec skandalicznej decyzji Agencji Uzbrojenia o unieważnieniu postępowania publicznego na dostawę wielozadaniowych śmigłowców wsparcia S-70i Black Hawk produkowanych w Polskich Zakładach Lotniczych w Mielcu.

    Zarząd PZL Mielec poinformował związki zawodowe o unieważnieniu postępowania przez Agencję Uzbrojenia. Jak wskazują związkowcy w liście otwartym: ˝Pismo przesłane przez Agencję Uzbrojenia - ku naszemu zdumieniu - nie zawierało żadnego merytorycznego uzasadnienia tej decyzji. Jako jedyny powód wskazano, że zamówienie 'nie leży w interesie publicznym', tego typu ogólnikowe sformułowanie budzi poważne wątpliwości co do transparentności i rzeczywistych motywów tej decyzji˝. W marcu 2025 r. PZL złożyły ofertę w postępowaniu na śmigłowiec wielozadaniowy - 32 sztuki. Unieważnienie postępowania odbyło się bez negocjacji, a nawet spotkania informacyjnego.

    PZL jako jeden z dwóch zakładów w Polsce produkujących statki powietrzne na potrzeby Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej odgrywają znaczącą rolę w utrzymaniu oraz rozwoju zdolności obronnych naszego państwa. Zakład ten znajduje się na liście podmiotów objętych procesem militaryzacji, co oznacza, że w czasie konfliktu zbrojnego, kryzysu lub wojny przechodzi pod zarząd Sił Zbrojnych RP. Za rządów Prawa i Sprawiedliwości zakupiono 13 śmigłowców S-70i Black Hawk - osiem dla sił specjalnych, pięć dla Policji.

    W związku z tym chciałem zadać pytanie: Jaką opinię Polskim Zakładom Lotniczym Mielec swoimi działaniami wystawia Ministerstwo Obrony Narodowej, skoro śmigłowce z tego kraju są zamawiane do innych krajów (Dzwonek), a w swoim kraju nie uzyskują uznania? Dziękuję. (Oklaski)

31. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej Paweł Bejda:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Postępowanie na dostawę wielozadaniowych śmigłowców wsparcia S-70i z Polskich Zakładów Lotniczych sp. z o.o. w Mielcu - i nie są to black hawki, bo black hawki są produkowane tylko i wyłącznie w Stanach Zjednoczonych i to są typowo wojskowe śmigłowce, a ten śmigłowiec nie jest do końca wojskowym śmigłowcem...

    (Głos z sali: No jak nie?)

    ...zostało wszczęte przez Agencję Uzbrojenia w lipcu 2023 r. właśnie w interesie państwa. I nikt wtedy nie tłumaczył, jaki to jest interes państwa. Ale ja państwu wytłumaczę, dlaczego w tej chwili nie doszło do podpisania umowy. Tu nie chodzi o to, że kontrakt został zerwany, bo ten kontrakt nie został zawarty, więc nie mogło zostać zerwane coś, co nie zostało zawarte. W latach 2023-2025 odbyło się ponad 20 spotkań - nie jest więc prawdą, że nie było dyskusji - przedstawicieli wykonawcy i zamawiającego. Ponadto miały miejsce także spotkania wysokiego szczebla, tj. na poziomie sekretarza stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej oraz kierownictwa Lockheed Martin, właściciela PZL Mielec.

    Ja osobiście, będąc w Stanach Zjednoczonych, pytałem, dlaczego oferta amerykańska jest tańsza niż oferta polska, chociaż właściciel jest ten sam, jaki jest cel działania fabryki i właścicieli Lockheed Martin, żeby nie preferować zakładów w Mielcu.

    Po kilkukrotnym przedłużeniu na wniosek PZL Mielec terminu złożenia oferty w dniu 26 marca 2025 r. wykonawca złożył ofertę ostateczną w prowadzonym postępowaniu. Szczegóły oferty, przede wszystkim w zakresie finansowym, ze względu na zastrzeżenie PZL Mielec, nie mogą zostać ujawnione poza resort obrony narodowej. A szkoda, bo byście państwo dowiedzieli się, jaka to była oferta. Bardzo tego żałuję.

    (Poseł Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk: Dowiemy się.)

    Równolegle w Sztabie Generalnym Wojska Polskiego poddano szczegółowej analizie aktualny stan floty śmigłowców Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, m.in. z uwzględnieniem obecnej sytuacji geopolitycznej w regionie, obszarów realizowanych zadań i spoczywających na Polsce zobowiązań międzynarodowych oraz sojuszniczych. Wzięto pod uwagę również podpisane dotychczas umowy na dostawy śmigłowców oraz kończące się w najbliższych latach resursy techniczne eksploatowanych śmigłowców poradzieckich. Nie bez znaczenia w prowadzonych analizach były także dotychczasowe doświadczenia z użyciem wojsk aeromobilnych i śmigłowców bojowych w trakcie wojny na Ukrainie.

    Biorąc powyższe pod uwagę, pozyskanie śmigłowca S-70i jako wielozadaniowego śmigłowca wsparcia zostało odłożone w czasie z uwagi na pilną konieczność zabezpieczenia w nowe śmigłowce innych kluczowych obszarów działań i wymaganych zdolności operacyjnych.

    W efekcie przeprowadzonych analiz środowiska bezpieczeństwa międzynarodowego i prac nad opracowaniem programu rozwoju Sił Zbrojnych na lata 2025-2039 dokonano zmian priorytetów w zakresie modernizacji technicznej i tym samym skorelowania ich z zadaniami ujętymi w centralnych planach rzeczowych.

    W konsekwencji, zgodnie z obowiązującymi regulacjami, mając na uwadze także dotychczasowe doświadczenia wynikające z procedur związanych z pozyskiwaniem śmigłowców, w dniu 23 maja 2005 r. wobec zaistniałych okoliczności Agencja Uzbrojenia skierowała do wykonawcy zawiadomienie o unieważnieniu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w związku z wystąpieniem istotnej zmiany okoliczności powodującej, że prowadzenie postępowania lub wykonanie zamówienia nie leży w interesie publicznym, czego nie można było wcześniej przewidzieć. Unieważnienie postępowania na pozyskanie śmigłowca S-70i jest konsekwencją zatwierdzonych przez szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego koncepcyjnych kierunków rozwoju lotnictwa śmigłowcowego Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

    Mając powyższe na uwadze, w wyniku przeprowadzonych analiz jako krytyczne priorytety dalszej modernizacji lotnictwa śmigłowcowego Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w Sztabie Generalnym Wojska Polskiego określono pozyskanie następujących typów śmigłowców: śmigłowiec szkolno-bojowy, morski i lądowy śmigłowiec poszukiwawczo-ratowniczy ASAR przystosowany do realizacji misji bojowej poszukiwania i ratownictwa, wielozadaniowy morski śmigłowiec pokładowy, ciężki śmigłowiec transportowy, śmigłowiec do przewozu najważniejszych osób w państwie. Takie są w tej chwili priorytety, szanowni państwo.

    (Poseł Fryderyk Sylwester Kapinos: A kto produkuje?)

    Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej będą poszukiwały w terminach i liczbach określonych w niejawnych dokumentach planistycznych dostawców (Dzwonek) ww. typów śmigłowców.

    (Poseł Teresa Pamuła: Kto produkuje?)

    Stwarza to możliwość ewentualnego ubiegania się również przez PZL Mielec o realizację przyszłych zamówień. Ponadto, mając na uwadze planowaną modernizację samolotów F-16 MLU oraz fakt, że producentem i głównym wykonawcą modernizacji jest Lockheed Martin, można oczekiwać, że właściciel PZL Mielec równolegle z wykorzystaniem obecnych i planowanych do dalszego rozwinięcia zdolności WZL nr 2 uwzględni potencjał i zdolności zakładów w Mielcu celem zaangażowania ich w realizację tego zadania. Bardzo dziękuję, panie marszałku.

31. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Poseł Zbigniew Chmielowiec:

    Panie Ministrze! Mam takie krótkie pytanie: Jak to jest, że przed II wojną światową PZL Mielec był potrzebny, po II wojnie światowej PZL Mielec był potrzebny, a obecnie zamówienia z tego zakładu - cytuję - nie leżą, jak napisała Agencja Uzbrojenia, w interesie publicznym? Dziękuję.

31. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Poseł Waldemar Andzel:

    Panie Ministrze! Dla mnie to tłumaczenie to jest masło maślane. Zakup tego śmigłowca jest niesamowicie ważny dla polskich Sił Zbrojnych. To jest śmigłowiec, który jest sprawdzony i działa w bardzo wielu krajach NATO-wskich.

    Czy Ministerstwo Obrony Narodowej analizowało wpływ decyzji o anulowaniu postępowania na utrzymanie zdolności PZL Mielec do serwisowania i naprawy statków powierzchnych na czas W? Czy MON analizował wpływ przedmiotowej decyzji na gospodarkę Polski i województwa podkarpackiego?

    Te śmigłowce, które pan wymienił... wiadomo, że Black Hawk to nie jest śmigłowiec ciężki. Tak samo on się nie będzie nadawał do zadań morskich. Czy znowu chcecie kupować (Dzwonek) francuskie caracale, bo takie macie zobowiązania polityczne? Dziękuję. (Oklaski)

31. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej Paweł Bejda:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przede wszystkim chciałbym powiedzieć, że odbyło się posiedzenie zespołu parlamentarnego pod kierownictwem pani poseł Krystyny Skowrońskiej, gdzie rozmawialiśmy i wyjaśnialiśmy, dlaczego tak się stało, że firma w Mielcu nie będzie uczestniczyła w dostarczaniu śmigłowców wielozadaniowych. Byli najważniejsi oficerowie, generałowie Sił Powietrznych ze Sztabu Generalnego. To wszystko było wyjaśniane i mówione, ale oczywiście ja dzisiaj też jestem do państwa dyspozycji.

    Państwo posłowie zarzucają, że nie doprowadziliśmy do końca zakupu śmigłowców, który planowało poprzednie kierownictwo Ministerstwa Obrony Narodowej. Tylko mam pytanie, czy poprzednie kierownictwo Ministerstwa Obrony Narodowej w ogóle wcześniej rozmawiało z wojskiem na ten temat, rozmawiało ze Sztabem Generalnym. Bo mamy przykłady, że wiele z zamówień, które były poprzednio realizowane, w ogóle nie było konsultowanych z wojskiem. Mógłbym tu zadać również pytanie, dlaczego po przejęciu władzy przez Prawo i Sprawiedliwość od razu państwo zrezygnowali z zakupu caracali. To jest 50 śmigłowców wielozadaniowych, których zakup był wynegocjowany przez poprzedni rząd i wywaliliście to w powietrze. Wiecie, ile skarb państwa przez was stracił? Prawie 80 mln zł. I jeszcze państwo za to nie odpowiedzieli. (Oklaski) Wasze głupie decyzje kosztowały polskich podatników 80 mln zł, a do tej pory te śmigłowce już by były i by służyły bezpieczeństwu Polaków i polskiej armii. (Oklaski)

    Jeżeli wojsko, jeżeli Sztab Generalny przedstawił nowy kierunek potrzeb Sił Powietrznych, to przecież nie my, politycy, ale wojskowi wiedzą najlepiej, czego im potrzeba. Jeśli wojsko zgłasza jakieś potrzeby, a następnie je zmienia, to my, politycy, nawet mając stosowne uprawnienia, nie powinniśmy ingerować w to, co zgłasza Sztab Generalny Wojska Polskiego.

    Mam pytanie: Kto z panów posłów, z państwa posłów wie lepiej, co jest potrzebne Sztabowi Generalnemu, Dowództwu Generalnemu Rodzajów Sił Zbrojnych czy Dowództwu Operacyjnemu Rodzajów Sił Zbrojnych?

    (Poseł Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk: Pan niech czyta odpowiedzi, a nie pytania.)

    Kto z państwa posłów kiedykolwiek dowodził dywizjami, skrzydłami, brygadami czy eskadrami i ma wiedzę oraz doświadczenie, jak należy wyposażyć Siły Zbrojne?

    (Wypowiedzi poza mikrofonem)

    Zakładam, że nikt z państwa nie ma takiego doświadczenia. Wiem, że wy jako politycy PiS w ogóle nie liczyliście się ze zdaniem Wojska Polskiego, nie liczyliście się ze Sztabem Generalnym, z Dowództwem Operacyjnym, z Dowództwem Generalnym Rodzajów Sił Zbrojnych. (Dzwonek)

    Drodzy państwo, doskonale wiecie, że trzeba wzmacniać Siły Zbrojne, ale trzeba patrzeć również na priorytety, kierunki i zadania, które stawiają wojskowi. I my właśnie jako obecne kierownictwo Ministerstwa Obrony Narodowej realizujemy te zadania, które stawiają przede wszystkim wojskowi. Stawiamy na nogi to, co wy postawiliście na głowie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

    (Głos z sali: Wstyd!)

    (Poseł Kazimierz Gołojuch: Dlaczego pan nie lubi polskiego przemysłu zbrojeniowego?)