Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe - Trzecia Droga

Stenogram

9. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Poseł Witold Tumanowicz:

    Panie Ministrze! W Niemczech odkryto ogniska pryszczycy, co stanowi poważne zagrożenie dla polskiego rolnictwa i bezpieczeństwa sanitarnego. Od 11 stycznia prowadzicie kontrole na granicy w związku z przewozem zwierząt i produktów mięsnych. Jakie są efekty tych działań? Ile transportów zostało do tej pory poddanych kontroli? Jakie są wyniki tych inspekcji? Ile z nich cofnięto na stronę niemiecką ze względu na nieprawidłowości w dokumentacji lub wątpliwości co do tożsamości zwierząt? Jakie dokładnie były te nieprawidłowości?

9. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stefan Krajewski:

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pryszczyca jest wirusową chorobą zwierząt parzystokopytnych, domowych oraz dzikich. Na zakażenie tą chorobą najbardziej wrażliwe jest bydło, następnie świnie, owce i kozy. Ostatni przypadek tej choroby w Polsce miał miejsce w 1971 r. Polska jest aktualnie krajem urzędowo wolnym od tej choroby.

    10 stycznia 2025 r. niemieckie służby weterynaryjne poinformowały o stwierdzeniu pierwszego od 37 lat ogniska pryszczycy u trzech wołów domowych utrzymywanych hobbystycznie w gospodarstwie liczącym łącznie 14 sztuk zwierząt. Gospodarstwo to zlokalizowane było w odległości ok. 70 km od granicy z Polską, w kraju związkowym Brandenburgia. Władze Brandenburgii wprowadziły w związku z tym szereg ograniczeń, a w promieniu 1 km od ogniska uśmiercono wszystkie zwierzęta z gatunków wrażliwych. Zbadano tam w kierunku pryszczycy 6300 zwierząt, w tym 150 zwierząt dzikich.

    Od samego początku polskie służby weterynaryjne, współpracując z organami władz weterynaryjnych Niemiec oraz Komisją Europejską, niemieckimi służbami weterynaryjnymi, na bieżąco przekazują polskim służbom informacje dotyczące wyników przeprowadzonych badań, zarówno u zwierząt gospodarskich, jak i dzikich. Sprawa wystąpienia pryszczycy w Niemczech pozostaje także w obszarze zainteresowania Komisji Europejskiej, która na bieżąco monitoruje działania podejmowane w tym państwie w celu likwidacji ogniska choroby i ustalenia jej źródła. Sprawa ta była też przedmiotem dyskusji podczas ostatniego posiedzenia Rady Unii Europejskiej ds. Rolnictwa i Rybołówstwa. Jak dotąd w Niemczech uzyskano ujemne wyniki laboratoryjne w kierunku pryszczycy wszystkich próbek, które do pobrano od zwierząt wrażliwych.

    Polskie służby weterynaryjne także podejmują szeroko zakrojone działania prewencyjne i pozostają w stałej gotowości. Zwołano sztab kryzysowy w Głównym Inspektoracie Weterynarii oraz powołano wojewódzkie zespoły zarządzania kryzysowego w Szczecinie, Zielonej Górze i we Wrocławiu. Postawiono w stan gotowości Inspekcję Weterynaryjną w trzech województwach, w tym m.in. podjęto decyzję o wznowieniu i wzmocnieniu fizycznych dyżurów pracowników Inspekcji Weterynaryjnej na przejściach granicznych. Pracownicy inspekcji są obecni na przejściach w czasie nie krótszym niż 16 godzin na dobę przez 7 dni w tygodniu. Wprowadzono także obowiązkową dezynfekcję środków transportu na zachodniej granicy Polski oraz zapewniono operacyjny zapas środków odkażających. Postawiono w stan gotowości laboratorium Państwowego Instytutu Weterynaryjnego - Państwowego Instytutu Badawczego mogące wykonywać badania w kierunku pryszczycy. Wprowadzono rygorystyczne kontrole transportów zwierząt wjeżdżających na terytorium Polski, które są prowadzone przez Policję, Straż Graniczną, Inspekcję Transportu Drogowego, Krajową Administrację Skarbową we współpracy z Inspekcją Weterynaryjną.

    Kontrolom przeprowadzanym przez Inspekcję Weterynaryjną podlegają także przesyłki mięsa wieprzowego wprowadzane do polskich zakładów rozbioru i przetwórstwa mięsa czy chłodni składowych, zwłaszcza w sytuacji odnotowania wzrostu intensywności przywozu. Wdrożono także procedury informacyjno-komunikacyjne dotyczące zagrożenia pryszczycą, którymi objęci są hodowcy świń i przeżuwaczy, przemysł mięsny, lekarze weterynarii wolnej praktyki w Polsce oraz inne docelowe grupy zawodowe, w tym służby patrolujące przewozy zwierząt na okoliczność kontroli dokumentacji towarzyszącej przesyłkom.

    W związku z wystąpieniem ogniska pryszczycy w Niemczech niezwłocznie, bo 14 stycznia 2025 r., Komisja Europejska opublikowała akty prawne wprowadzające w tym kraju obszary objęte ograniczeniami z powodu tej choroby, stąd obecnie nie ma uzasadnienia odnośnie do wprowadzania zakazu importu zwierząt podatnych na pryszczycę z terytorium Niemiec oraz produktów zwierzęcych od nich pochodzących.

    Sytuacja epidemiologiczna związana z pryszczycą jest traktowana przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi i polskie służby weterynaryjne z głównym lekarzem weterynarii na czele bardzo poważnie i jest na bieżąco monitorowana. Z przekazanych danych wynika, że wjechało 57 przesyłek świń rzeźnych i dziewięć przesyłek świń do dalszej hodowli. Wszystkie transporty są na bieżąco kontrolowane, weryfikowana jest dokumentacja. Jeżeli występują jakieś nieprawidłowości w dokumentacji, jest to od razu na bieżąco na granicy sprawdzane i jest kontakt z tymi, którzy wysyłają te przesyłki do miejsc docelowych. Wszystko jest poddane kontroli. Wszystkie samochody, które przewożą zwierzęta, są na granicy dezynfekowane.

    W tym miejscu chciałbym wszystkich tych, którzy chcą pojechać na granicę i zobaczyć, czy nie ma tam pryszczycy, odwieść od tego pomysłu. Są służby, inspekcje, które działają, a sytuacja oczywiście jest stale monitorowana.

    Chciałbym na ręce głównego lekarza weterynarii złożyć podziękowania wszystkim pracownikom, którzy dzisiaj pracują na to, żeby utrzymać wysoki poziom bioasekuracji i na granicach, i w każdym miejscu, gdzie te zwierzęta są przemieszczane. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

    (Głos z sali: Brawo!)

9. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Poseł Witold Tumanowicz:

    Chciałem dopytać, bo Wielka Brytania, Korea Południowa, Meksyk i Australia nałożyły embargo na niemieckie mięso: Czy polski rząd rozważa wprowadzenie takiego embarga na niemieckie produkty mięsne, by zabezpieczyć nasze gospodarstwa i produkcję? Dziękuję.

9. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stefan Krajewski:

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Dziękuję za to pytanie, bardziej nawet stwierdzenie, z tym że to dotyczy krajów trzecich, my jesteśmy na jednolitym rynku europejskim, gdzie obowiązują jednolite przepisy dotyczące ochrony zdrowia, epizoocji, bioasekuracji i nie ma dzisiaj potrzeby nakładania embarga. Pamiętajmy, że embarga zawsze mogą zadziałać w obie strony. My eksportujemy wiele produktów rolnych - 75% produktów trafia na rynek europejski, pozostałe 24% na rynki krajów trzecich. Więc tutaj ta współpraca jest, nie ma potrzeby nakładania embarga, zmiany, ponieważ kontrolujemy sytuację. Oczywiście widzimy trudną sytuację na rynku wieprzowiny - część wynika z pryszczycy, która jest w Niemczech, ale część to tendencja, która zawsze jest na początku roku po wzmożonych zakupach przed świętami Bożego Narodzenia. Styczeń, początek lutego są tym czasem, kiedy to spożycie czy też nabywanie produktów mięsnych spada. Sytuacja zawsze zaczyna się poprawiać w drugiej połowie czy pod koniec lutego i w tym momencie też tak się dzieje. Ale tak jak powiedziałem, jesteśmy w stałym kontakcie ze służbami weterynaryjnymi Niemiec. Na szczęście nie tylko dla Polski, ale i dla całej Europy jak myślę, to było pojedyncze ognisko. Wystąpiło 10 stycznia. Mamy już początek lutego, żadne inne ognisko nie wystąpiło. I całe szczęście, że to było gospodarstwo agroturystyczne, które sprowadziło te bawoły prawdopodobnie z obszaru Turcji. Nie było tego w dużych gospodarstwach hodowlanych. I oby to się utrzymało.

    Tak jak mówiłem, u nas, w Polsce, w 1971 r., później w Wielkiej Brytanii w 2001 r. i w 2011 r. w Europie mieliśmy do czynienia z pryszczycą. Oby nam się to nie powtórzyło. A na razie nie ma nakładania embarga i takiej potrzeby na razie nie widzimy jako resort rolnictwa. Serdecznie dziękuję za pytania.