Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska - Platforma Obywatelska, Nowoczesna, Inicjatywa Polska, Zieloni

Stenogram

7. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Poseł Mateusz Bochenek:

    Bardzo dziękuję.

    Panie Marszałku! Panie Ministrze! Państwo Generałowie! Wysoka Izbo! Żyjemy w obiektywnie trudnych i wymagających czasach. Mamy, jak myślę, wszyscy świadomość, jak istotne są inwestycje, choćby na granicy, bo są to inwestycje w nasze bezpieczeństwo. Wszyscy też obserwujemy sytuację na granicy polsko-białoruskiej, także te ataki wymierzone w naszych funkcjonariuszy. Znamy przypadek śmierci jednego z żołnierzy Wojska Polskiego, obrońcy naszej granicy. Na państwa ręce chciałbym skierować słowa najwyższego uznania i wdzięczności za służbę funkcjonariuszy Straży Granicznej i Policji oraz żołnierzy Wojska Polskiego, którzy są na tej granicy i w faktycznie bardzo trudnych warunkach strzegą naszego bezpieczeństwa.

    Dzisiaj w sposób szczególny chciałbym odwołać się do kwestii dotyczącej samej zapory i jej modernizacji. Dziękuję za te podejmowane, także wspólnie z Ministerstwem Obrony Narodowej, od miesięcy działania, które mają na celu zagwarantowanie naszego bezpieczeństwa, bo są to inwestycje absolutnie niezbędne, dotyczące bezpieczeństwa naszych rodaków, ale i tych, którzy strzegą tego bezpieczeństwa bezpośrednio na granicy. Stąd też mam do pana ministra pytania o zakres i obszar działań podejmowanych bezpośrednio przy zaporze na granicy polsko-białoruskiej, o to, co już dzisiaj zakończyliśmy, a także o perspektywę, która przed nami. Wiem, że pewnie niektóre szczegóły nie mogą być przedstawione Wysokiej Izbie (Dzwonek) w takim trybie, ale bardzo bym prosił, by pan minister przedstawił to, co jest w stanie nam dzisiaj przedstawić, abyśmy również mieli bieżącą wiedzę i poznali informacje o perspektywie, jaka nas czeka. Bardzo dziękuję. (Oklaski)

7. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek:

    Szanowny Panie Marszałku! Szanowni Państwo! Chcę zacząć swoją wypowiedź od przypomnienia danych dotyczących presji migracyjnej, tej nielegalnej migracji na granicy białorusko-polskiej, migracji organizowanej przez służby rosyjskie i białoruskie we współdziałaniu z grupami przestępczymi. W 2022 r. odnotowano ponad 15 tys. prób nielegalnego przekroczenia tej granicy. W 2023 r. odnotowano prawie 26 tys. prób. W okresie od 1 stycznia do 15 grudnia br. odnotowano 30 tys. Przytoczyłem te dane, żeby pokazać państwu, że szczególnie w pierwszych miesiącach br. mieliśmy do czynienia z większą presją w zakresie nielegalnej migracji niż w latach poprzednich. Byliśmy świadomi, że to jest istotne zagrożenie dla bezpieczeństwa naszego kraju.

    Już od pierwszych dni funkcjonowania w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji we współpracy z kierownictwem, z Komendą Główną Straży Granicznej podjęliśmy działania w dwóch obszarach, by wzmocnić zabezpieczenie, zapory na granicy, wybudować je tam, gdzie ich nie było, a jednocześnie zmienić sposób, taktykę działania naszych żołnierzy i funkcjonariuszy na granicy, by to działanie było bardziej skuteczne.

    W związku z tym szybko przedstawię działania, które zostały podjęte w pierwszym obszarze - wzmocnienia zapór na granicy. Mieliśmy istniejącą zaporę fizyczną i elektroniczną na odcinku lądowym granicy białorusko-polskiej o długości blisko 200 km. Ta zapora fizyczna miała duże niedostatki. Najkrócej mówiąc, jej pokonanie następowało w ciągu 20-30 sekund poprzez fizyczne rozchylenie prętów tej zapory. Podjęliśmy działania, by opracować projekt, który uniemożliwi takie łatwe pokonywanie tej zapory. Przeprowadziliśmy postępowanie wyłaniające wykonawcę i te działania teraz są kończone. Zapora fizyczna jest zmodernizowana. Jej pokonanie jest zdecydowanie trudniejsze, już niemożliwe w ramach sposobów, jakie do tej pory były stosowane, czyli rozchylania prętów. Uniemożliwiliśmy to. Zapora fizyczna jest o wiele bardziej skuteczna, niż była do tej pory. Jednocześnie zmodernizowaliśmy zaporę optoelektroniczną, tak żeby miała więcej parametrów pozwalających na wykrywanie prób nielegalnego przekroczenia granicy, by nasi funkcjonariusze, żołnierze szybciej i skuteczniej mogli podjąć działania na granicy.

    Oprócz tego, proszę państwa, na początku bieżącego roku zakończyły się prace związane z wybudowaniem zapory elektronicznej na odcinku granicy rosyjsko-polskiej - też blisko 200 km. Mamy tam w tej chwili zaporę inżynieryjną i zaporę elektroniczną. Rozpisaliśmy przetargi dotyczące wybudowania zapory optoelektronicznej na odcinkach rzecznych. W grudniu działania dotyczące... Jeśli chodzi o odcinki rzeczne, to też jest długość ponad 200 km. Trwają prace, które zakończą się na początku przyszłego roku, i to sprawi, że już będziemy mieć narzędzia pozwalające na monitorowanie całego odcinka granicy z Rosją i Białorusią, tam, gdzie potencjalnie mogą wystąpić próby nielegalnego przekraczania granicy. Duże pieniądze, ale też osiągnięta duża skuteczność poprzez wykonanie tych działań, w szczególności na odcinku na Bugu. Jak powiedziałem, te prace jeszcze będą trwać, zakończą się w przyszłym roku.

    Drugi obszar jest związany z poprawą funkcjonowania żołnierzy i funkcjonariuszy. Mieliśmy i mamy zaangażowanych kilka tysięcy żołnierzy w obronę granicy przed nielegalną migracją. Za to bardzo serdecznie dziękuję zarówno wicepremierowi Władysławowi Kosiniakowi-Kamyszowi, jak i wszystkim dowódcom i żołnierzom, którzy pełnią tam służbę, wspierając funkcjonariuszy Straży Granicznej i Policji, bo oprócz funkcjonariuszy Straży Granicznej służbę pełnią tam też funkcjonariusze Policji.

    Proszę państwa, zmieniliśmy sposób działania. W przypadku funkcjonariuszy w coraz większym stopniu są patrole mobilne wyposażone w cały wachlarz środków przymusu bezpośredniego. To nie jest tak, że żołnierze, by powstrzymać nielegalną migrację, jak się mówiło, muszą używać broni palnej, ostrej amunicji. Jest cały wachlarz środków przymusu bezpośredniego, za pomocą których można powstrzymać w dużej odległości tych, którzy próbują siłowo (Dzwonek), używając przemocy w stosunku do naszych funkcjonariuszy, pokonać granicę.

    W związku z tym bardzo chcę podziękować wszystkim, i żołnierzom, i funkcjonariuszom, strzegącym polskiej granicy. Chcę podziękować kierownictwu Straży Granicznej za wszystkie działania, które były podjęte i które przyniosły efekty związane ze wzmocnieniem zapory i z uszczelnieniem granicy.

    Proszę państwa, naszym celem nie jest robienie propagandy z tego, co się dzieje na granicy. Naszym celem jest przywrócenie porządku na tej granicy i zablokowanie nielegalnego szlaku migracyjnego. Dziękuję pięknie. (Oklaski)

7. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Poseł Artur Jarosław Łącki:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Panie i Panowie Generałowie! Na początku chciałbym dołączyć do podziękowań, które wygłosili pan poseł Bochenek i pan minister, do podziękowań za waszą ciężką, trudną i niebezpieczną służbę, bez której pewnie państwo nie mogłoby normalnie funkcjonować. Myślę, że społeczeństwo wie, jaką ciężką służbę pełnicie, i myślę, że społeczeństwo wyrazi wam swoją wdzięczność w każdy możliwy sposób. Chciałbym również złożyć życzenia na nadchodzące święta. Może w tych dniach - taką mam nadzieję i tego wam życzę, bo wy przecież nie znacie ani dni wolnych, ani świąt, gdyż służba trwa cały czas, 24 godziny, 366 dni w roku - ta służba będzie chociaż trochę spokojniejsza. Dziękuję wam bardzo i tego wam życzę.

    A przy okazji, panie ministrze, chciałbym się dowiedzieć (Dzwonek) - bo przecież wiadomo, że nasza granica wschodnia nie jest tylko naszą granicą, granicą Polski, ale jest również wschodnią granicą Unii Europejskiej - czy rząd Polski rozmawia z Komisją Europejską o pomocy w strzeżeniu tej granicy wschodniej czy wspomożeniu w tych wysiłkach. Jeśli tak, to na jakim etapie są te rozmowy i czego możemy się spodziewać. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

7. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek:

    Szanowny Panie Marszałku! Szanowni Państwo Posłowie! Chcę jeszcze raz podkreślić, że ta nielegalna migracja na granicy, w szczególności białorusko-polskiej, która jest wspierana przez służby rosyjskie i białoruskie, organizowana jest przez grupy przestępcze i w związku z tym nasilenie tej migracji zawsze następuje w momentach, kiedy dzieją się jakieś ważne rzeczy w naszym kraju. To jest element destabilizowania sytuacji w naszym kraju i w całej Unii Europejskiej, ale tak jak powiedziałem, działania przez nas podjęte w ostatnich miesiącach znacząco utrudniają, prawie uniemożliwiają zarówno działania tych grup przestępczych, jak i destabilizowanie sytuacji przez służby rosyjskie i białoruskie. To jest duży zakres zadań, które wykonaliśmy, ale to jest jedynie część kwestii migracyjnych, które dotyczą naszego kraju.

    Wczoraj Rada Ministrów przyjęła zresztą w tym kontekście ważną zmianę przepisów w zakresie prawa azylowego, jak również cały pakiet zmian dotyczących polityki wizowej. Oprócz tego, że mieliśmy do czynienia z nielegalną migracją, mieliśmy też do czynienia z niekontrolowanym wydawaniem wiz, którego skala była o wiele większa. Bo jeżeli mówimy o 20-30 tys. prób nielegalnego przekroczenia granicy, to Polska legalnie pozbyła się kontroli nad systemem wizowym. Wydawano po kilkaset tysięcy wiz pod rządami PiS-u i ten proces był niekontrolowany. Wczoraj Rada Ministrów przyjęła cały pakiet przepisów dotyczących polityki wizowej. A zatem w przypadku całego tego obszaru dotyczącego migracji - jak mówi premier Donald Tusk - państwo odzyskuje kontrolę nad granicami, nad polityką migracyjną i oczywiście wizową. To się wzajemnie uzupełnia.

    My oczywiście podkreślamy, że obrona granicy z Białorusią przed tymi działaniami, przed destabilizacją nie dotyczy tylko naszego kraju, ale dotyczy całej Unii Europejskiej. Korzystaliśmy już wcześniej ze wsparcia finansowego Unii Europejskiej w zakresie działań wzmacniających odporność naszej granicy. W ostatnich dniach otrzymaliśmy kwotę 55 mln euro na inwestycje związane ze wzmacnianiem granicy. Te pieniądze nam się przydadzą, dlatego że nie zakończyliśmy jeszcze całego procesu wzmacniania infrastrukturalnego granicy i (Dzwonek) w przyszłym roku chcemy to wykonać. Nie ma do tej pory dróg z nawierzchnią twardą wzdłuż granicy, a są potrzebne, żeby polskie służby mogły jeszcze bardziej aktywnie działać. Tak więc korzystamy ze wsparcia również Unii Europejskiej. Unia ma świadomość, że jest to granica zewnętrzna całej Unii Europejskiej, a nie tylko Polski.

    Również jeszcze raz chcę podziękować wszystkim tym, którzy działają na rzecz obrony naszego kraju, bezpieczeństwa, strzegąc i broniąc polskiej granicy przed nielegalną migracją, czyli wszystkim żołnierzom, którzy pełnili tam służbę, funkcjonariuszom Straży Granicznej i Policji. Bardzo dziękuję. (Oklaski)